Uyghurlar diyarining tok bayliqi xitayni ghayet zor "Semritken"

Muxbirimiz eziz
2020-07-03
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur diyarining 1949-yilidin buyan xitay hökümitining eng chong énérgiye bazisi bolup kelgenliki hemmige melum pakit bolsimu, bu jayning xitay ölkilirini tok bilen teminleshtiki muhim baza bolup kelgenliki köp qisim kishilerge namelum idi.

Xitay hökümiti bashqurushidiki shinxu'a agéntliqi 3-iyul küni tarqatqan xewerde éytilishiche, ötken on yil ichide Uyghur diyaridin xitay ölkilirige sozulghan üch ming kilométir uzunluqtiki töt ghol tok liniyesi arqiliq toshulghan tok miqdari 300 milyard kilowattin ashqan. Buning bilen Uyghur diyari xitay hökümitining "Asasliq tok énérgiye tomuri", "Dunya boyiche eng zor miqdarda tok yetküzüsh qurulushi", "Téxnikiliq sewiyisi eng yuqiri bolghan tok yetküzüsh sistémisi" dégendek teqdirleshlirige érishken. Bu liniyeler arqiliq xitay ölkilirige toshuluwatqan tok miqdari xitay milliy ishlepchiqirish omumi qimmiti (GDP)ge her yili 13 milyard som (texminen ikki milyard amérika dolliri) qimmet qoshidiken. Nöwette bu töt ghol tok liniyesi arqiliq xitaydiki 19 ölke we biwasite qarashliq sheherge tok yetküzüsh dawam qilmaqtiken.

Xewerde éytilishiche, nöwettiki bu tok yetküzüsh liniyeliri bundin kéyin dawamliq kéngeytilidighan bolup, buni "Shinjangning énérgiye baza qurulushidiki zor tereqqiyat" dep teripligen.

Halbuki Uyghurlar diyaridiki yéza-qishlaqlarda hazirghiche tok liniyisi yétip barmighan sansizlighan orunlar bolup, tok mesilisi milyonlighan Uyghur déhqanlirining béshini qaturuwatqan müshkülatlarning biri iken. Amérikadiki musteqil közetküchi élshat hesen bu toghrisida söz qilip "Mustemlikichilerning bayliq qézishi tereqqiyat emes. Chünki u yerlik xelqqe héchqandaq menpe'et élip kelgen emes. Ular herqachan mustemlike rayonidiki bayliqni qézishni birinchi orun'gha qoyidighan bolup, bu jaydiki yerlik xelq yaki ularning turmushi mustemlikichilerning neziride mewjut bolmaydu" dédi.

Toluq bet