Tonulghan sha'ir ghojimuhemmed muhemmed xotende wapat bolghan

Muxbirimiz irade
2018-07-12
Élxet
Pikir
Share
Print

Tonulghan sha'ir ghojimuhemmed muhemmedning tuyuqsiz yüz bergen yürek qan tomur yérilish sewebi bilen 7-ayning 12-küni küni 47 yéshida wapat bolghanliqi ilgiri sürülmekte.

Sha'irning xoten wilayetlik xelq doxturxanisida jan üzgenlik xewiri ijtima'iy taratqular arqiliq melum bolghandin kéyin, uning eserlirini yaqturup oquydighan weten ichi we chet'ellerdiki Uyghur oqurmenliri chongqur qayghugha chömdi.

Merhum sha'ir ghojimuhemmed muhemmed 1990-yillarning axirliri 2000-yillarning bashliridin tartip özining bir yürüsh nadir shé'irliri bilen Uyghur edebiyatida közge körünüshke bashlighan. U 1990-yili "Yéngi qashtéshi" zhurnilida élan qilghan "Méning jennitim" namliq shé'iri bilen edebiyat sahesige kirip kelgen. Uning hazirghiche her qaysi metbu'atlarda 2000 parchidin artuq shé'ir we nesrliri élan qilin'ghan. Uning "Muqam", "Sharab xumari", "Meshrep chöli", "Erning ippiti", "Rezil aptap", "Dutarchi ayal" namliq 50 parchigha yéqin shé'irliri yuqiri bedi'iy maharet we özgiche shé'iriy chongqurluq bilen yash oqurmenlerning alahide alqishlargha érishken. Sha'irning "Ishikni échip qoydum", "Ölüm yilnamisi", "Tarix", "Rengdar sözler" qatarliq nechche onlighan shé'irliri in'gliz we yapon tillirigha tiligha terjime qilinip "Chégrasiz sözler" namliq xelq'araliq shé'iriyet zhurnallirida élan qilin'ghan.

Chet'ellerdiki Uyghur ediblirining bildürüshiche, ghojimuhemmed muhemmed hazirqi zaman Uyghur shé'iriyitidiki zamaniwi ipade uslubi bilen shé'iriy boshluqni Uyghur klassik shé'iriyitidin kéliwatqan en'eniwi roh bilen sugharghan iken. Uning shé'irlirida Uyghur tilining cheksiz ipade pasahiti bilen qedimiy medeniyetke toyun'ghan bir xelqning bügünki jiddiy tarixiy özgirishler ichidiki meniwi dunyasi intayin mahirliq bilen ipadilen'gen iken. Sha'ir ghojimuhemmed muhemmedning bir qisim shé'irlirini in'glizchigha terjime qilghan xarward uniwérsitétining doktor aspiranti joshuwa friman "Chégrasiz sözler" zhurniligha yazghan obzorida "Ghojimuhemmed muhemmed bügünki Uyghur yéngi shé'iriyitining awan'gartliridin biridur," dep baha bergen.

Igilishimizche, sha'irning 10 tom qilip toplan'ghan shé'irlar toplimi merkizi milletler neshriyati teripidin 2016-yilidin tartip neshr qilinishqa bashlighan iken. Halbuki, deslepki 4 tomi tarqitilghan bolsimu, lékin aldinqi yilidin bashlap qalghan tomliri da'iriler teripidin basturup qoyulghan.

Sha'irning tuyuqsiz wapati chet'ellerdiki Uyghur ziyaliylirini chongqur oygha saldi. Gerche kéyinki bir-ikki yildin buyan sha'ir ghojimuhemmed muhemmedning Uyghur diyarida qandaq qismetlerge duch kelgenliki heqqide héchqandaq melumat bolmisimu, emma sha'irning yürek késili bilen 47 yéshida tuyuqsiz qaza qilishi nurghun so'allarni peyda qilmaqta. Radiyomiz sha'irining tuyuqsiz wapati heqqide melumat igileshke tirishqan bolsimu, emma nöwette Uyghur diyarida dawamlishiwatqan qattiq téléfon kontrolluqi seweblik bu xewerni öz aldigha delillesh imkaniyiti bolmidi.

Merhum sha'ir ghojimuhemmed muhemmed 1197-yili 9-ayning 27-küni guma nahiyesining qoshtagh yézisida tughulghan idi.

Toluq bet