Türkiyening Uyghurlar üchün söz qilishi xitayni bekmu bi'aram qildi

Muxbirimiz eziz
2019-02-26
Élxet
Pikir
Share
Print

Türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghlu xitay hökümitining Uyghurlarni basturush obyékti qilishi heqqide b d t ning insan heqliri kéngishide söz qilghan hemde xitay hökümitini qattiq eyibligen idi.

Buninggha ulapla türkiyediki adalet we tereqqiyat partiyesining bayanatchisi ömer chélik Uyghurlar mesilisi heqqide söz qilip xitay hökümitini tenqid qildi.

Türkiyediki "Yéngi shepeq" gézitining 26-féwraldiki xewiride éytilishiche, türkiye hökümiti Uyghurlar duch kéliwatqan ijtima'iy paji'elerni yéqindin közitiwatqan bolup, ömer chélik bu heqte söz qilip: "Biz dunyanimu bizge oxshash bu mesilige yéqindin köngül bölüshke chaqirimiz" dégen.

U türkiye hökümitining xitayning zémin pütünlüki we igilik hoquqigha hörmet qilidighanliqini tekitlesh bilen birge "Xitayning Uyghurlar heqqide bergen izahatliri bizni qana'etlendürelmeydu. Hazir Uyghurlarning öylirini xitay kadirlarning igiliwalghanliqi, ghayet zor sandiki kishining lagérlargha qamalghanliqi, ulardin nurghunlirining shéhit bolup, yene nurghunlirining iz-déreksiz ghayib bolup ketkenliki" din endishe qiliwatqanliqini bildürgen.

U muxbirlargha bergen bayanatida xitayning térrorluqqa qarshi küresh qilishini toghra chüshensimu emma buni insan heqlirini depsende qilish qilmishini yoshuridighan wasite qilishigha qarshi ikenlikini tekitligen.

Türkiye hökümitining "Xitay hökümiti Uyghurlarni basturush arqiliq ularning insan heqlirini ayaq-asti qiliwatidu" dégen mezmundiki sözliri xitay hökümitini bekmu bi'aram qilghan. Xitay hökümitining bashqurushidiki "Yer shari waqti géziti" 26-féwral maqale élan qilip "Türkiyening Uyghurlar heqqidiki tenqidi asassiz. Biz uni qobul qilalmaymiz" dégen.

Xitayning türkiyediki bash elchisi déng li bu heqte söz qilip: "Dölitimiz izchil her millet xelqining insan heqlirini eng toluq derijide qandurup kelmekte. Shinjangdiki barche xelqlermu bu heqlerdin toluq behrimen bolup kelmekte" dégen. U mushu arqiliq chawush'oghluning "Uyghurlarning diniy we medeniyet heqliri ayaq-asti bolmaqta" dégen sözlirige "Reddiye bergen".

Halbuki "Insan heqlirini közitish teshkilati" 2018-yili élan qilghan 117 betlik doklatta xitay hökümitining Uyghurlarni zor kölemde tutqun qilishi, lagérlargha qamishi, jismaniy we rohiy jehettin qandaq qiynishi tepsiliy bayan qilin'ghan idi.

Toluq bet