Xitay Uyghur rayonida yéngi nöwetlik "Omumi xelq salametlik tekshürüshi" ni bashlighan

Muxbirimiz erkin
2019-03-25
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur aptonom rayonida 2016‏-yildin béri mejburiy yolgha qoyup kéliwatqan yilliq "Omumi xelq salametlik tekshürüshi" yéqinda yene bashlan'ghan.

Bu, xitay hökümitining mezkur rayondiki Uyghur, qazaq we bashqa yerlik milletlerni merkez qilip élip barghan 4‏-qétimliq "Omumiy xelq salametlik tekshürüsh herikiti" dur.

Xitay taratqulirining 25‏-mart künidiki xewerliride 23‏-mart küni öchirette turup salametlik tekshürüshni saqlawatqan puqralargha a'it uchurlar keng tarqitilghan. Xitayning rayondiki tunji nöwetlik "Omumi xelq salametlik tekshürüsh xizmiti" 2016‏-yili 3‏-ayda élip bérilghan. Eyni chaghda heqsiz we mejburiy élip bérilghan bu heriketning heqiqiy meqsiti kishilik hoquq teshkilatlirida guman qozghighan idi.

Kishilik hoquq közitish teshkilati ötken yili élan qilghan doklatida, xitayning salametlik tekshürüshni bahane qilip, Uyghurlarning bi'ologiyelik uchuri we DNA ewrishkisini yighqanliqi, uning dunyadiki eng chong DNA uchur ambirini qurup chiqqanliqini ilgiri sürgen.

Mezkur teshkilat yene Uyghur aptonom rayonluq j x nazaritining amérikadiki "Térmo fishér" namliq bir shirkettin DNA retlesh eswabi sétiwalghanliqi, bu eswabning DNA sandini qurushta ishlitilgenlikini ashkarilighan. Yéqinda bu shirket Uyghur aptonom rayonigha DNA eswablirini sétishni toxtatqanliqini élan qilghan.

Yéqinda yene xitay j x ministirliqigha qarashliq tejribixanining amérika yel uniwérsitétidiki bir DNA mutexessisi bilen hemkarliship, uni 2 mingdek Uyghurning DNA ewrishkisi bilen teminligenliki melum bolghan. "Nyu-york waqti géziti" ning ilgiri sürüshiche, xitay terep yel uniwérsitéti bilen élip barghan hemkarliqta DNA arqiliq Uyghurlar bilen bashqa milletlerni qandaq perqlendürüshni tetqiq qilghan. Mezkur hemkarliq türi amérikida qattiq tenqidke uchrighan idi.

Shinxu'a agéntliqining xewer qilishiche, xitay hökümiti 2018‏-yili 17 milyon 492 ming 300 ademge qarita salametlik tekshürüshi élip bérip, salametlik tekshürüshini 100% ke yetküzgen. Buninggha hazirgha qeder 4 milyard 68 milyon yüen serp qilghan.

Toluq bet