En'gliyelik tetqiqatchisi nik xoldistokning Uyghurlar heqqidiki kitabi xitaychigha terjime qilindi

Muxbirimiz erkin
2018-07-17
Élxet
Pikir
Share
Print

En'gliyelik tetqiqatchi nik xoldistokning 2015‏-yili neshr qilin'ghan "Xitaydiki untulghan xelq: shinjang, térrorluq we xitay döliti" namliq kitabi xitaychigha terjime qilinip, yéqinda teywendiki "Gu'angshyen neshriyati" teripidin neshr qilin'ghan.

Bu kitabning xitayche neshrining kirish sözi oqurmenlerning alahide diqqitini qozghidi. Kitabning kirish sözide, xitay hökümitining Uyghurlarni basturushigha xitay jem'iyiti we xitay axbarat wasitilirining süküt qilghanliqi yaki uninggha hemdemde bolghanliqi tenqid qilinip, xitay xelqining bashqa milletlerge zulum sélishtek bu ré'alliq bilen yüzlishishtin qéchip kelgenliki tekitlen'gen.

Kitabning kirish sözide yene xitaylarning irqiy qarishi tenqid qilinip, "Qara chach, qara köz we sériq tenlik kishilernila junggoluq" dep qarashtek irqchiliq qarishi dunyaning yüz yil arqida qalghanliqini tekitligen.

Uningda yene "Xitaylar uzun yillardin béri özlirining bashqa milletlerning ékspilatatsiye qiliwatqanliqi bilen yüzlishishni xalimay keldi. Xitay kompartiyesining 'shinjang musteqilliqi' ge qarshi turush namida bashqa millet we irqlarni tazilishigha yol qoydi. Hetta xenzular hakimiyetning qol chomiqigha aylinip, ularning zéminlirigha köchüp bardi, hakimiyetning mustemlikichilik meqsitini emelge ashurushigha hemkarlashti.

Bundaq uzun mezgillik ékspilatatsiye elwette yerlik xelqning qarshiliqini qozghaytti" déyilgen. Mezkur kitabning aptori nik xoldistok Uyghur rayonida uzun yil yashap, xitayning bu rayondiki siyasiti we Uyghurlarning turmushini közetken. U Uyghur rayonidiki emeliy tekshürüshlirige asasen bu eserni yézip chiqqan idi.

Kitabning kirish sözining axirida yene xitay hökümitining Uyghur rayonida roza tutushni cheklishi, Uyghur a'ililirige xitay kadirlirini orunlashturushi, Uyghur qizlirini xitay erkeklirige tégishke mejburlashtek bu qilmishlirining 2018‏-yili yüz bériwatqanliqigha ademning ishen'güsi kelmeydighanliqi, "Eger bu mesililer aydinglashturulup, buning bir muresse yolini tapmisa, künlerning biri kompartiye aghdurulghan teqdirde Uyghurlar bilen xitaylar otturisida, xitaylar bilen xitaydiki bashqa az sanliq milletler otturisida urush partlishi muqerrer" déyilgen.

Toluq bet