Xitayning Uyghur élida kishilik hoquqini depsende qilishidin shirketlerning payda éliwatqanliqi ilgiri sürüldi

2018-06-14
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika "Tashqi siyaset" zhurnilida élan qilin'ghan bir maqalida xitayning Uyghur rayonidiki musulmanlarni teqiblesh programmisidin téxnika shirketlirining payda éliwatqanliqi ilgiri sürüldi.

Maqalida qeyt qilinishiche, xitay hökümiti Uyghur rayonida keng kölemlik teqib qilish sistémisi qurup, mezkur rayonni türmige aylandurup qoyghan bolsimu, lékin bu xitay téxnika shirketlirining we bezi chet'ellik meblegh salghuchilargha nep ündüridighan shara'it hazirlimaqtiken.

Maqalida xitayning xeykang reqemlik téxnika shirkiti we daxu'a téxnika shirkiti xitayning Uyghur rayonida reqemlik teqiblesh sistémilirini qurup, Uyghurlarni kontrol qilishi we kishilik hoquqni depsende qilishidin zor paydigha érishiwatqan shirketler iken. Maqalida xeykang shirkitining xitay hökümiti bilen yéqin munasiwiti barliqi, bu shirketke xitayning bir dölet mudapi'e höddigerlik shirkitining shérikliki, amérika awam palatasi yéqinda maqullighan 2019‏-yilliq dölet mudapi'e xamchoti qanunida yuqiriqi ikki shirketning mehsulatini sétiwélishni chekligenliki bildürülgen.

Maqalida yene qeyt qilishiche xitayning yéqinqi yillardin béri Uyghur rayonida bixeterlik sélinmisini hessilep köpeytishi bu shirketlerni zor paydigha érishtürgen.

Maqalida shinjén aksiye baziri we alaqidar xitay tor betlirining melumati neqil keltürülüp, xeykang we daxu'a téxnologiye shirketlirining yéqinqi bir yérim yildin buyan pütün Uyghur rayonining keng kölemlik teqiblesh programmisigha alaqidar 11 türdiki bir milyard 200 milyon dollarliq hökümet höddigerlik toxtamnamisige érishken. Maqalida 2017‏-yili xeykang we daxu'a shirketlirining yilliq paydisi 30 we 40 pirsent ashqanliqini bildürgen.

Maqalida qeyt qilinishiche, daxu'a shirkiti 2017‏-yili yerken nahiyesining "Bixeter nahiye" qurulushining 10 yilliq 689 milyon dollar toxtamigha érishken. Xeykang shirkiti ürümchi shehiri bilen 79 milyon dollarliq toxtam tüzgen.

Yéqinda amérika dölet mejlisining bir kéngesh palata ezasi amérika soda ministirliqigha xet yézip, amérika shirketlirining Uyghur aptonom rayoni da'irilirige nazuk téxnikiliq eswablarni sétishni kontrol qilishini telep qilghan.

Toluq bet