Xitay da'iriliri Uyghur élining jenubida 140 minggha yéqin kishini öy-makanliridin köchürüwetken

Muxbirimiz irade
2021-02-09
Share

Xitay da'iriliri Uyghurlarni qedimdin tartip yerliship olturaqliship kelgen öy yurt-makanliridin herxil bahaniler bilen köchürüwétish xizmitini dawamlashturmaqta.

9-Féwral küni, xitay xewerler torida élan qilin'ghan bir xewerdin qarighanda, xitay da'iriliri 2016-2017-yilighiche bolghan bir yil ichidila, yopurgha nahiyesidiki 965 a'ilidiki 3980 ademni köchürgen. Xewerde "Bu kishiler namrat yéza nopusi dep békitilip, qumluqning chétidiki tereqqiyatqa mas kelmeydighan rayonlardin yéngi öylirige köchüp keldi. Üch yildin kéyin, ular 'köchüp kelgen a'ile' din 'köchüp kelgen baylargha' özgerdi" dep teshwiq qilin'ghan.

Xewerde yene töwendikidek sanliq melumatlar orun alghan:

"Igilinishiche, shinjangdiki namratliqtin qutuldurush boyiche köchürülmekchi bolghan hemmisi 2019-yili 9-ayning axirighiche yéngi öylirige köchüp kelgen. Namratliqtin qutuldurush we köchürüshning muhim yolgha qoyush rayoni bolush süpiti bilen, 13-besh yilliq pilan mezgilide, qeshqer, xoten, qizilsu aptonom oblasti we aqsu wilayitidiki 35 ming 200 namrat a'ilidiki jem'iy 139 ming 500 kishi yurt-makanliridin köchürülüp, shinjangdiki köchüsh wezipisining 87 %ni igilidi"

Uyghur élining jenubidiki 3 wilayet, bir oblastinila 140 minggha yéqin ademning öy-zéminliridin köchürülüshi chet'ellerdiki Uyghur ziyaliylirining küchlük diqqitini qozghidi. Ular

Yerlik ahalilerni öz qedimi makanliridin mejburiy köchürüwétish qilmishlirining irqiy qirghinchiliqqa bérilgen izahatlargha chüshidighanliqini bildürüshti.

Xewerde öy-makanliridin köchürüwétilgen bu atalmish "Namrat" ahalilerning "Namratliqtin qutuldurush séxi", "Sana'et baghchisi" qatarliqlarda muqim xizmetke orunlashturulghanliqi bayan qilin'ghan bolup, bu Uyghurlarning u yerlerde mejburiy emgekchilerge aylandurulghanliqi éhtimalgha yéqinken.

Yéqindin buyan xitay da'iriliri xotenning teklimakandiki qedimi Uyghur yézisi-deryaboyi yézisi ahalisini pütünley köchürüwetken, bulardin bashqa yene qaghiliq, yeken teweliridiki chipan qatarliq birqanche qedimi yéza ahalilirimu köchürüwétilgenidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet