Kéwin karriko xitay tetqiqatidiki "Süzgüch" mesiliside alimlargha chaqiriq qildi

Muxbirimiz eziz
2018-07-19
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay döliti yéngidin bash kötürgen iqtisadiy küch süpitide ötken yillardin bashlap dunyawi miqyasta ilmiy tetqiqat sahesini xitay heqqidiki tenqid eserlerni neshr qilish we élan qilishtin cheklep kelgen idi.

Bu jehette bir qisim neshriyat orunliri xitay bilen "Düshmen" bolup qalmasliq üchün xitay hökümitining telipi boyiche özliri neshr qilmaqchi bolghan eserlerni "Süzgüch" tin ötküzgen yaki neshr qilish pilanini bikar qilghan.

Yéqinda awstraliyediki makwayir uniwérsitétining oqutquchisi kéwin karriko mexsus maqale yézip, xelq'aradiki alimlarni xitayning bu xil "Süzgüch" tedbirige bash egmeslik, addiyghina xitay wizisi üchün xitay hökümitige yélinmasliqqa chaqirdi.

U maqaliside kambrij uniwérsitéti neshriyati, "Sipringér tebi'et neshriyati" qatarliq dunyawi sistéma hasil qilghan neshriyat orunlirining oxshash bolmighan shekillerde xitay hökümitining telipi boyiche ish körgenlikini eyiblidi.

Aptorning qarishiche, yawropa we amérikidiki bir qisim neshriyat sistémisi xitay hökümitidin kélidighan "Iqtisadiy yardem" üchün özlirining ilmiy prinsipliridin oxshimighan shekillerde waz kéchish yolini talliwalghan. Bir qisim alimlar bolsa xitay hökümitining (xitaygha bérishqa) wiza bermeslikidin endishe qilip, xitay hökümiti zorlimisimu özlirige özliri "Süzgüch" békitiwalghan.

Emma mushu hadisiler körülüwatqanda Uyghurlarning ziyaliyliri yüzlep, minglap "Öginish merkizi" namidiki lagérlargha qamalghan. Jümlidin abduqadir jalalidindek aliy mektep proféssorliri türmige chüshken؛ "Qur'an kerim" ni Uyghurchigha terjime qilghan muhemmed salihqa oxshash diniy alimlar ashundaq lagérda jan üzgen. Bu kishilerning öz hayatigha tewekkül qilishlirigha sélishturghanda maddiy shara'iti köp yaxshi bolghan gherb alimlirining özlirini "Süzgüch" arqiliq cheklep qoyushi tolimu shexsiyetchilik hésablinidiken.

Aptor axirida dunyaning herqaysi jayliridiki alimlarni bu mesile heqqide estayidil oylinip béqishqa we bu heqte muhakime yürgüzüshke chaqiridu. Shuningdek bu alimlarni Uyghurlargha oxshash öz awazini chiqiralmaywatqan xelqler üchün lilla söz qilish mejburiyitini untumasliqqa dewet qilidu.

Toluq bet