Америка қәләмкәшләр җәмийити дуняни уйғур районидики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә қарши турушқа чақирди

Мухбиримиз әркин
2018-08-20
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка қәләмкәшләр җәмийити, дуняни хитайниң уйғур районидики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә хатимә беришкә юқири авазда қайта -қайта чақириши керәкликини билдүрди.

Униң торида елан қилинған «шинҗаң: сиз аңлап бақмиған ипадә әркинлики апити» сәрләвһилик мақалида мундақ дейилгән: «хитай һөкүмитиниң шинҗаңдики ашқунлуққа қарши туруш сиясити пикир әркинлики вә кишилик һоқуққа қилинған зор көләмлик һуҗум. Райондики хәқләр өзиниң мәдәнийити вә диний етиқадини әркин ипадилийәлмәйду. Буниңға қарши сөз қилиш хәлқара җәмийәт вә өзини пикир әркинликиниң һимайичиси, дәп қарайдиған барлиқ тәрәпләрниң әхлақий мәҗбурийити.»

Мақалида, илһам тохти вә тонулған тәтқиқатчи раһилә давуттәк уйғур мәдәнийәт әрбаблириниң өмүрлүк қамақ җазаси яки из дерәксиз йоқап кетиштәк хәвпләргә келиватқанлиқи әскәртилип, б д т ирқий айримичилиққа қарши туруш комитети хитай һөкүмитиниң «зор көләмлик йиғивелиш лагерлирини әйиблигән» болсиму, лекин «хитай дипломатлириниң тағдәк пакитларға қаримай буни рәт қилғанлиқи» тәнқид қилинған.

Мақалида, «дуня униң инкар қилишиға алданмаслиқи керәк. Биз хитайни юқири авазда қайта-қайта бу кишилик һоқуқ рәзилликигә хатимә бәргүзүшимиз керәк. Биз буни һазир изтирап чекиватқан шу кишиләр үчүнла әмәс, биз бу сиясәт вәкиллик қилидиған истибдатлиқни рәт қилиш үчүнму қилишимиз керәк» дейилгән.

Мақалида йәнә, кишиләрни пәрзәнтлириниң исмини өзгәртишкә мәҗбурлиниши, ашкара ибадәт қилалмаслиқи, телефониға «хәтәрлик мәзмунлар» ни байқайдиған юмтал қачилиниши, юқириқи амиллар «даимлиқ хәвп» дәп қарилип, уларниң «сиясий қайта -тәрбийәләш лагерлири» ға йоллинишини тәсәввур қилип беқишқа чақирип, «бәлки бу сөзләр орвелчә қабаһәттәк туюлсиму, лекин бу хитайниң шинҗаң аптоном районидики хәлқләрниң күндилик һаяти. Тексас, калифорнийә, невада, минисота штатлириниң җәмий йәр көлимигә тәң келидиған бу бипаян район бүгүнки күндә пикир әркинлики кәң көләмлик чәклинип, әң зор кишилик һоқуқ апити йүз бериватқан җайдур» дәп көрситилгән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт