Antoniyo gutérés: "Méning Uyghur mesiliside xitayni eyiblimigenlikim yalghan"

Muxbirimiz irade
2019-09-19
Élxet
Pikir
Share
Print

Birleshken döletler teshkilatining bash katipi antoniyo gutérés özining xitay hökümitining Uyghur élide yürgüzüwatqan siyasetlirini ochuq-ashkara eyiblep kéliwatqanliqini ilgiri sürgen.

Aldinqi küni xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilati, xelq'ara kechürüm teshkilati, xelq'ara kishilik hoquq birleshmisi, xelq'ara qanunshunaslar kéngishi we dunya Uyghur qurultiyi qatarliq teshkilatlar birlikte gutérésqa xet yézip, uni xitay hökümitining Uyghur élide yolgha qoyghan lagérlirigha qarshi awaz chiqirishqa chaqirghan shundaqla uning ta bügün'giche Uyghur mesiliside süküt qilghanliqini eyibligen idi. Halbuki, gutérés bu heqtiki tenqidlerni qattiq ret qilghan.

Birleshme agéntliqining xewer qilishiche, gutérés charshenbe küni bu heqtiki so'allargha jawab bérip, özining bu yil 4-ayda xitaygha qilghan ziyariti mezgilide Uyghurlarning mesilisini ochuq-ashkara tilgha alghanliqini bildürgen. U sözide "Men bu mesilide özümni intayin keskin boldum, dep qaraymen. Méni perqliq diplomatik mu'amile qiliwatidu, dégen sözler qet'iy toghra emes" dégen.

U yene mundaq dégen: "Men xitay terepke puqralarning öz kimlikige hörmet qilin'ghanliqini we shundaqla shu jem'iyetning bir parchisi ikenlikini hés qilishi intayin muhim, dédim. Menche, buningdinmu ochuq signal bolmisa kérek."

Gutérés muxbirning "Undaqta, bu tutup turush merkezliri taqilishi kérek dégen signalnimu béremdu?" dégen so'aligha "Bu dégenlik kishilik hoquqqa hörmet qilishni kapaletke ige qilish üchün kéreklik hemme nerse beja keltürülüshi kérek dégenlik bolidu," dep jawab bergen.

B d t ning bash katipi antoniyo gutrés bu yil 4-ayning axirida xitayning "Bir yol bir belwagh" qurulushi heqqidiki mexsus yighinigha qatnishish üchün béyjinggha barghan. Eyni chaghdimu uninggha béyjingdiki mezgilide Uyghur mesilisini tilgha élish chaqiriq qilin'ghan. Emma uning bu mesilini heqiqeten otturigha qoyghan yaki qoymighanliqi éniq emes. Peqet uning bayanatchisi muxbirlarning bu heqtiki so'aligha jawab bergende gutérés Uyghurlarning weziyiti heqqidiki endishilirini xitay terepke yetküzdi, dégen idi.

Halbuki, yuqiridiki kishilik hoquq organliri 17-séntebir küni élan qilghan ochuq xétide antoniyo gutérréstin xitayning chékidin ashqan siyasiti we rayondiki "Siyasiy terbiye" lagérlirini derhal taqash heqqide xitayni xelq'ara munberlerde ochuq-ashkara hem keskin eyibleshni telep qilmaqta.

Toluq bet