Rayn tum: "Xitayning neziride shinjang mesilisi bir yerlik mesile emes"

Muxbirimiz erkin
2018-10-26
Share

En'gliye nottingxam uniwérsitétining tetqiqatchisi, "Uyghur tarixining muqeddes yolliri" namliq kitabning aptori rayn tum "Nyu-york waqti géziti" de maqale élan qilip, xitayning Uyghurlarni basturushi, Uyghur medeniyitini yoqitishqa urunushining arqisidiki seweblerni analiz qilghan.

Rayn tum "Xitay az sanliq milletlerni lagérlargha solap 'bu ixtiyarliq bilen boldi' démekte" namliq maqaliside lagérlar, xitayning siyasiti, xelq'araning tenqidi we xitayning inkasi qatarliq ehwallarni etrapliq analiz qilghan.

Uning ilgiri sürüshiche, xitayning irqchiliqi we ulardiki islam wehimisi xitay rehberlirining Uyghur medeniyiti we diniy étiqadini "Muqimsizliq amili" dep eyiblishige élip barghan bolushi mumkin iken. Emma u xitayning az sanliq milletlerning medeniyitini qayta layihilesh urunushining arqisida xitayning qanunluq orni we hoquqni tutup turuwatqanliqini namayan qilish arzusi yatqanliqini bildürgen.

Maqalida "Ularning neziride shinjang mesilisi yerlik mesile emes. Belki, bu ular bügün idare qiliwatqan pütkül sistémining asasigha tehdit séliwatqan bir mesilidur," déyilgen.

Rayn tumning ilgiri sürüshiche, xitay kompartiyesining yéqinqi 30 din béri yolgha qoyup kelgen siyasitidin waz kéchip, özining hökümranliqini xitay milletchiliki arqiliq shundaqla "Kompartiye xitayning muqimliqi we güllinishining mutleq kapaliti" déyish arqiliq özini aqlap buninggha "Xitay chüshi" dégen shekilni bergen.

Maqalida Uyghurlarning eng eqelliy medeniyet heqliri we téximu keng aptonomiye telepliri xitayning bu pilanigha tehdit dep qaralghanliqi, ötken 10 yilda yüz bergen qismen térrorluq hujumliri kompartiyening étnik xitay xelqini qoghdash iqtidarigha so'al peyda qilghanliqini ilgiri sürgen. Rayn tumning qeyt qilishiche: "Shinjangdiki Uyghur we bashqa yerlik milletlerning basturulushi xitayning az sanliq milletler siyasitidiki memliket xaraktérlik özgirishni ipadileydiken."

U, xitay kompartiyening köp xilliqqa étibar béridighan burunqi siyasiti hazir az sanliq milletlerni assimilyatsiye qilishqa özgergenlikini bildürgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet