Tim wéynxold: "Xitayning musulmanlarni sün'iy eqil arqiliq nazaret qilishi hemmimizni oyghitishi kérek"

Muxbirimiz erkin
2019-05-24
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikaliq mutexessis tim wéynxold 23‏-may küni "Washin'gton pochtisi" gézitide maqale élan qilip, xitay hökümitining Uyghur musulmanlirini sün'iy eqil arqiliq nazaret qilishtek xeterlik herikitining kishilerni oyghitishi kéreklikini agahlandurdi. Tim wéynxoldning ilgiri sürüshiche, nöwette xitay hökümiti insaniyet tarixidiki eng zor kölemlik we eng qattiq nazaret programmisini Uyghurlargha yürgüzmektiken.

U "Xitayning musulmanlarni sün'iy eqil arqiliq nazaret qilishi hemmimizni oyghitishi kérek" serlewhilik maqaliside, nöwette Uyghur nopusining 10 % ning xitay hökümiti "Qayta terbiyelesh orunliri" dep teriplewatqan lagérlarda tutup turuluwatqanliqini tekitligen.

U, Uyghurlarning étiqadliq bir xelq ikenliki, ikki xanliqqa puqra bolghanliqi, ularning hökümetke sadaqetmenlik bildürüshi telep qilin'ghan bolsimu, emma ularning xudagha bey'et qilghanliqini ilgiri sürgen. Uning ilgiri sürüshiche bu, Uyghurlarning basturulishidiki seweblerning biri bolup, xitay hökümiti ularning xudagha bolghan sadaqetmenlikini "Qattiq bir terep qilinishqa tégishlik tehdit", dep qarighan.

Tim wéynxold maqaliside, mana buning "Uyghurlarda hazirqi insaniyet krizisini yaratqanliqi" ni ilgiri sürgen. Uning tekitlishiche, sün'iy eqil, bolupmu yüz tonush téxnikasi, istibdat hökümetlerning nishandiki toplarni tesewwur qilghusiz derijide kontrol qilishigha imkaniyet yaritip bergen bolup, "Bu, Uyghurlarni öz pikirini a'ile ezalirigha éytishtinmu endishe qilidighan, midirliyalmas ehwalgha chüshürüp qoyghan".

Maqalide gérmaniyelik Uyghurshunas adré'an zensning sözi neqil keltürülüp, xitayning siyasiy qayta-terbiyelesh nishanining "Pütkül xelqning négizlik kimliki we étiqad sistémisini özgertish ikenliki, uning kölem jehette misli körülüp baqmighanliqi" tekitlen'gen. Bu, "Washin'gton pochtisi" gézitide 23‏-may küni élan qilin'ghan Uyghurlar heqqidiki 2‏-maqale bolup hésablinidu.

Toluq bet