Uyghur tili öginidighan xitay oqughuchilar: "Bizning xizmitimiz Uyghurlarni nazaret qilishtur"

Muxbirimiz sada
2018-10-08
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur diyaridiki melum aliy mektepte Uyghur tili kespide oqughan, nöwette chet'elde bilim ashuruwatqan bir xitay oqughuchi "Zimistan" torining muxbiri bilen élip barghan söhbitide özlirining bu kesipni öginishi emeliyette xitay hökümitige yardem qilip, Uyghurlarni nazaret qilish ikenlikini ilgiri sürgen. "Zimistan" tori bügün, yeni 8-öktebir küni bu heqtiki munasiwetlik xewerni élan qilghan.

Xewerde bu xitay oqughuchi mekteptiki her heptilik siyasiy öginishning qandaq bir ish ikenliki heqqide chüshenche bérip ötken. U mundaq dégen: "Oqughuchilar üchün eng qorqunchluq ish her heptilik siyasiy öginish. Uniwérsitétning birinchi yilliqidin bashlapla her hepte charshenbe chüshtin kéyin siyasiy öginish qilimiz. Uning asasliq mezmuni junggoning rehberliri sözligen doklatlar we gézitlerdiki bash maqalilerdin ibaret. Ularni anglap bolghandin kéyin choqum 1500-2000 xetlik 'siyasiy idiye doklati' yézishimiz kérek. Doklatning yézilish tertipi eng awwal némilerni ögen'ginimiz, andin özimizning idiyeside mesile bar-yoqluqini tekshürüsh qatarliqlar. Hazirgha qeder 'ikki yüzlimichilik' ke a'it yazghan doklatimiz eng köp."

Xewerde yene mezkur xitay oqughuchining Uyghur diyaridiki lagérlar heqqide anglighan, bilgenlirimu tepsiliy bayan qilin'ghan. U yene mundaq dégen: "Shinjangdiki 'qayta terbiylesh lagéri' heqiqeten mewjut. Biz junggodiki waqtimizda bu weziyetning chet'el axbaratlirida keng tarqalghanliqini bilmeptuq. Men adette özümning lagérlargha élip kétilishimdin emes, belki bizge ders ötidighan oqutquchilarning tuyuqsiz yoqap kétishidin ensireytim. Bir oqutquchimiz bolidighan, bizge derske kirip ikkinchi künila tuyuqsiz ghayib boldi. Biz bashqa oqutquchilardin uning nege ketkenlikini sürüshtürgen bolsaqmu, ular bizge bu toghrisida jiq sorimasliqimizni tapilidi. Kéyin bilsek, u oqutquchimizning ottura sherq dölitide mal-mülki bolghanliqi seweblik lagérgha ekitiliptu. Uning bir ömürlük oqutquchiliq hayatimu tügidi dégen gep. Bundaq misallar mektipimizda nurghun."

Mutexessislerning qarishiche, xitay hökümiti izchil axbaratni kontrol qilip, dunyaning Uyghurlar mesilisige köngül bolushini tosuwatqan bir mezgilde Uyghur diyariki ehwallarning yuqiriqidek usullar arqiliq pash bolushi xelq'araliq teshkilatlar we axbarat sahesini Uyghurlar toghriliq téximu ishenchlik delil-ispatlar bilen teminleydiken.

Toluq bet