Uyghur diyaridiki 2022-yilliq oqughuchi qobul qilish belgilimisi guman qozghimaqta

Muxbirimiz eziz
2022-05-17
Share

Xitay hökümiti bashqurushidiki “Tengritagh tori” ning 17-maydiki xewiride éytilishiche, yéqinda Uyghur aptonom rayonluq ma'arip nazariti bilen bingtu'en sistémisi birlikte uqturush tarqitip, 2022-yilliq mejburiyet ma'aripi üchün oqughuchi qobul qilish belgilimisini élan qilghan.

Xewerde éytilishiche, bu yéngi belgilimide oqush yéshidiki balilarning mektepke kirishi üchün mektep rayoni boyiche ayrilghan teweliktiki kishiler balilirini özlirige yéqin bolghan mekteplerge berse bolidighanliqi, shu arqiliq heqsiz bolghan mejburiyet ma'aripini toluq ijra qilish lazimliqi tekitlen'gen. Shuningdek bashlan'ghuch we toluqsiz ottura mekteplerge oqughuchi qobul qilishta mewjut boluwatqan tizimlashqa da'ir bir qatar belgilimiler we munasiwetlik imtihanlar bikar qilin'ghan. Bir sinipta ilgiriki waqitlardikidek heddidin ziyade oqughuchi bolushtek ehwalgha xatime bérip, oqughuchi sanining bashlan'ghuch mektep siniplirida 45 tin ashmasliqini, toluqsiz ottura mekteplerde 50 tin ashmasliqini belgiligen.

Bu qétimqi belgilimide alahide orun alghan yene bir nuqta ata-anisigha egiship oxshimighan mektep tewelikige köchüp kelgen kishilerning baliliri üchün tüzülgen ilgiriki bir qatar belgilimiler bikar qilin'ghan. Shuningdek muqim nopusi bolmighan, emma “Waqitliq olturushluq guwahnamisi” bolghanlarning balilirimu shu jaylardiki mekteplerge kirip oqusa bolidighanliqi belgilen'gen.

Xitay hökümitining türlük uqturushliridin melum bolushiche, nöwette Uyghur diyaridiki ma'arip sistémisida Uyghur tilidiki oqutush pütünley men'i qilin'ghan bolup, oqutushta xitayche qollinish yesligiche omumliship bolghan. Bu xil ehwalda xitay hökümitining “Asanliq yaritish” namida oqush yéshidiki balilarning toluq mektepke bérishini emelge ashurush herkitini beziler “Ma'arip arqiliq xitaylashturush” ni téximu ünümlük ijra qilish pilanining bir qisimi ikenlikini algha sürmekte iken. Yene kélip Uyghur gödeklirining milyonlap a'ile judaliqining qurbani boluwatqanliqi köplep melum boluwatqanda, bundaq bir siyasetning otturigha chiqishi bu jehettiki assimilatsiye urunushlirining yene bir ipadisi, depmu qaralmaqta iken. Yene beziler bolsa waqitliq nopusqa ige kishilerning baliliri heqqidiki belgilimilerni ötken yillardin buyan xitay hökümitining “Yardem bérish” we “Chégra rayonda xizmetke orunlishish” namida teshkillik halda Uyghur diyarigha köchürgen minglighan xitay aqqunliri üchün tüzüp chiqqan “Étibar bérish” siyasetlirining bir qismi ikenlikini tekitlimekte iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet