Xitay da'iriliri Uyghur musulmanlirining depne ishlirigha qol tiqmaqta iken

Muxbirimiz erkin
2019-01-25
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay da'irilirining Uyghur rayonida musulmanlarning depne ishlirigha qol tiqip, ularning méyitni diniy qa'ide we örp-adetlirige asasen uzitishini cheklewatqanliqi ilgiri sürüldi.

Italiyediki "Zimistan" namliq kishilik hoquq torining ashkarilishiche, nöwette da'iriler Uyghur élide ata-anisi yaki uruq-tughqanliri wapat bolghan hazidar a'ililerning méyitini yuyup-tarap, ölchemlik aq képende képenlishi we namizini chüshürüshige bezi cheklimilerni qoymaqta iken. Xewerde, bu cheklimige xilapliq qilghan bezi musulmanlarning tutqun qilin'ghanliqi bildürülgen. Xitay hökümitining Uyghur rayonida jinaza namizi we depne murasimlirini chekligenliki Uyghur taratqulirida xewer qilin'ghan bolsimu, lékin bu tunji qétim bir chet'el torining bu mesilini tilgha élishidur.

"Zimistan" torining xewiride tekitlinishiche, ötken yili 2‏-ayda qeshqer shehiride ezimet isimlik bir Uyghur kompartiye ezasi anisining jinaza namizini chüshürüshke qatnashqanliqi üchün qoralliq saqchilar teripidin tutqun qilin'ghan. Ezimet hazirgha qeder tutup turuluwatqan bolup, uning qeyerge qamalghanliqi melum emes iken. "Zimistan" torining bildürüshiche, nöwette uning ayali bilen oghli shu jaydiki ijtima'iy rayon'gha bérip özini melum qilip turidiken we siyasiy öginishke qatnishidiken.

Xewerde yene yerlik da'irilerning ezimetning ayali bilen oghlini agahlandurup, ularning "Din'gha étiqad qilishigha bolmaydighanliqi, partiyeni medhiyeleshkila bolidighanliqi we uning yaman gépini qilishqa bolmaydighanliqi" ni tekitligenliki ilgiri sürülgen. Xewerde qeyt qilinishiche, bu ehwal Uyghur rayonidiki tunggan, qazaq qatarliq bashqa musulman milletlirining jinaza namizi we depne ishliridimu yüz bergen. Da'iriler ötken yili 7‏-ayda shixu nahiyeside wapat bolghan ma ming isimlik bir tunggan bowayni képenlesh ishlirigha we depne murasimigha cheklime qoyghan. "Zimistan" torining bildürüshiche, bu ehwal yene sanjidiki bir qazaq a'ilisining béshigha kelgen. Sanjidiki aydana isimlik bir qazaq ayalning 70 yashliq anisi wapat bolghanda da'iriler aydananing anisining depne murasimighimu qattiq cheklimilerni qoyghan.

Kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, xitay da'irilirining Uyghur rayonida diniy étiqadni cheklishi, uning Uyghur we rayondiki bashqa musulman milletlirini xitay jem'iyitige assimilyatsiye qilish pilanining qismi iken.

Toluq bet