Amérika dölet mejliside Uyghurlargha alaqidar yene bir qanun layihesi sunuldi

Muxbirimiz erkin
2018-12-21
Share

21‏-Dékabir küni amérika dölet mejlisining awam palatasida Uyghurlargha alaqidar yene bir qanun layihesi sunuldi.

Bu amérika dölet mejliside yéqinqi bir ay ichide otturigha qoyulghan Uyghurlarni qoghdash heqqidiki 2‏-qanun layihesidur. Buning aldida amérika kéngesh we awam palatalirida "Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihesi" otturigha qoyulghan. Bu qanun layihesini kéngesh palatasida marku rubiyo bilen bab menendez, awam palatasida kristofir simit bilen tomas sowzi otturigha qoyghan idi. Lékin jüme küni sunulghan qanun lahiyesini démokratik awam palata ezasi bred shérman bilen jumhuriyetchi awam palata ezasi ted yohu otturigha qoyghan. Bred shirman bilen ted yohu jüme küni élan qilghan bayanatida yéngi qanun layihesini tonushturup, "Bu ilghar téxnikilarning xitaygha éksport qilinip, uning shinjangda kishilik hoquqni depsende qilishqa ishlitishining aldini alidu. Fédéral hökümetning béyjingning türkiy tilliq musulmanlirini naheq tutqun qilishigha yardem bériwatqan shirketler bilen hemtawaq bolmasliqigha kapaletlik qilidu. Shundaqla xitay hökümitining amérikidiki teqiblesh heriketlirini melum qilidighan yéngi méxanizm berpa qilidu" dégen.

Yéqinda amérika tashqiy ishlar ministirliqining emeldarliri kéngesh palatasida guwahliq bérip, nöwette 800 mingdin 2 milyon'ghiche Uyghur we bashqa musulman az sanliq milletlerning lagérlarda tutup turuluwatqanliqini bildürgen. Guwahliq bérish yighinida yene xitayning Uyghur amérika girazhdanlirigha parakendichilik séliwatqanliqi otturigha qoyulghan idi.

Awam palata ezasi bred shirmanning bayanatida tekitlishiche, "Béyjing türkiy tilliq musulmanlarni nishan'gha alsaq amérika buni körmeske salidu, dep oylighan" iken. Lékin u bayanatida "Biz uning xatalashqanliqini ispatlishimiz kérek" dégen. Uning tekitlishiche, bu qanun layihesi qudretlik bir signal bolup, "Amérikining xitayni jawabkarliqqa tartishi üchün heqiqiy bir qoral bilen teminleydiken."

Bayanatta yene awam palata ezasi ted yohu "Qayta terbiye" lagérliri namidiki keng kölemlik tutqun qilish merkezlirining mewjutluqini qobul qilishqa bolmaydighanliqini bildürgen. U "Biz bu qebih kishilik hoquq depsendichilikining ijrachilirini jawabkarliqqa tartishimiz kérek" dégen. Yuqiriqi her ikki qanun layihesi tramp hökümiti xitayning Uyghur rayonidiki kishilik hoquq depsendichilikini qattiq tenqid qilghan bolsimu, lékin emeli tedbir qollanmidi, dep tenqidke uchrawatqan mezgilde otturigha qoyuldi. Amérika dölet mejlisining bezi ezaliri prézidént trampqa xet yézip, chén chüen'go, ju xeylün, shi dagang, sun jinlong, xu lyenxé qatarliq xitay emeldarlirini jazalashni telep qilghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.