"Uyghur qirghinchiliqi" témisida mexsus doklat élan qilindi

Muxbirimiz eziz
2021-03-09
Share

Xitay hökümitining Uyghurlarni milyonlap lagérlargha qamishidin bashlan'ghan zor tutqun we siyasiy basturush herkitini amérika hökümiti "Irqiy qirghinchiliq" dep élan qilghandin kéyin dunya miqyasida ghayet zor tesir qozghighanidi. 8-Mart küni washin'gton shehridiki "Yéngi léniye instituti" aqillar merkizi élan qilghan "Uyghur qirghinchiliqi" témisidiki zor hejimlik mexsus doklat xitay hökümitining Uyghurlargha séliwatqan zulumlirining mutleq menidiki irqiy qirghinchiliq ikenlikini etrapliq sherhilep chiqti.

Doklatta tunji qétim birleshken döletler teshkilati (b d t)ning 1948-yilidiki "Qirghinchiliqning aldini élish hemde uni jazalash ehdinamisi" de körsitilgen qirghinchiliq jinayitining shekillinishi heqqidiki besh türlük shert ayrim-ayrim halda Uyghurlar duch kéliwatqan bilen paji'eler bilen parallél halda sélishturuldi hemde bu heqtiki dunya jama'itige melum bolghan taghdek ispatlar ret-réti bilen körsitildi. Shuningdek mushu asasta xitay hökümitining bir pütün Uyghur millitini yoq qilishtek adaqqi nishani bilen birleshtürülgen halda nöwette Uyghurlar duch kéliwatqan ijtima'iy ré'alliqning heqiqi menidiki irqiy qirghinchiliq ikenliki otturigha qoyuldi. Bolupmu b d t ning qirghinchiliq ehdinamisidiki "Melum diniy yaki milliy türkümge tewe insanlarni gherezlik halda qismen yaki pütünley yoq qilish qilmishi qirghinchiliq hésaplinidu" dégen maddilarning nöwettiki Uyghurlarning ehwaligha pütünley uyghun kélidighanliqi alahide tekitlendi. Mezkur doklatni teyyarlashqa mes'ul bolghan aptorlarning biri bolghan doktur ezim ibrahim bu heqte söz qilip "Bu bir dunyawiy küch boluwatqan xitay döliti bir qolluq layihilep chiqqan qirghinchiliq qilmishidur" dégen.

Melum bolushiche, b d t ning qirghinchiliqni cheklesh we uning aldini élish heqqidiki bu ehdinamisige xitay hökümitimu imza qoyghan bolup, sabiq amérika tashqi ishlar minsitiri mayk pompéyo xitay hökümitining qirghinchiliq qilmishini "21-Esirning yüzige chüshken dagh" dep eyibligenidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet