Уйғур қирғинчилиқи аргентина сотида сотланмақчи

Мухбиримиз әзиз
2021-12-14
Share

Хитай саһибханилиқ қилмақчи болған қишлиқ олимпик мусабиқиси 2022-йили 4-феврал күни башлинидиған болуп, шу күнниң өзидә уйғур тәшкилатлириниң уйғур қирғинчилиқи һәққидики әрзи аргентина сотида рәсмий қарап чиқилидикән.

“вашингтон почтиси” гезитиниң 13-декабирдики хәвиридә ейтилишичә, әнглийәлик адвокат майкил полак йеқинда дуня уйғур қурултийи (д у қ) вә уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәшкилатиға вакалитән “универсал башқуруш тәвәлики җинайи ишлар әрзи” ни тәйярлимақтикән. У бу һәқтә мухбирларға сөз қилип “бизниң аргентина сотида қилмақчи болғинимиз адаләткә қарап ташланған бир қәдәм” дегән. Хәвәрдә ейтилишичә, аргентина тәвә болған хәлқаралиқ қанун тәвәлики бойичә, аргентина соти қирғинчилиқ яки инсанийәткә қарши җинайәтләргә охшаш қилмишларға сот ечиш имтиязиға игә икән.

Майкил полакниң чүшәндүришичә, нөвәттә уйғур диярида қирғинчилиқ болуватқанлиқи һәққидә көплигән мәлуматлар мәвҗут. Йәнә келип бирләшкән дөләтләр тәшкилати (б д т) ниң уйғур дияридики кишилик һоқуқниң бәкму еғир дәпсәндә болуватқанлиқи паш қилинған мәхсус доклати йеқинда елан қилинидикән. Бундақ әһвалда кишилик һоқуқ вә башқа һәқләрниң бунчә еғир аяқ-асти болушини хәлқара қанун сотлириниң халиған бир тәвәлик районида сотлаш пүтүнләй қануний тәртипкә уйғун болуп, бу тәвәлик үчүн аргентина сотиниң таллиниши әң әмәлий бир таллаш һесаблинидикән. Чүнки аргентина соти алдинқи айда бирмидики роһинга мусулманлириниң қирғинчилиққа дучар болуши һәққидики әрзни қобул қилған болуп, бу җәһәттә хели яхши хизмәт рекорди яратқан икән.

Вашингтон шәһиридики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәшкилати 14-декабир күни елан қилған баянатта көрситилишичә, биринчи қәдәмдә әрзнамә сотқа тапшурулидикән. Баш сотчи мушу әрзнамигә асасән башқа тәптишләр билән бу һәқтә дело турғузуш һәққидә қарар чиқиридикән. Дело турғузуш һәққидә қарар елинғандин кейин сотниң тәптиш вә тәкшүрүш басқучи башлинидикән. Д у қ вә уйғур кишилик һоқуқ қурулуши болса қирғинчилиқ вә инсанийәткә қарши җинайәтләр һәққидики дәлил-испатларни сотқа тапшуридикән. Навада бу басқучлар оңушлуқ ишқа ашса сотчи уйғур қирғинчилиқиға җавабкар болғучи асаслиқ шәхсләрни қолға елиш буйруқи чиқиридикән. Техиму муһими бу бир тарихий вәқә болуп, уйғурларға қарши зулумниң тунҗи қетим сот қилиниши болуп қалидикән.

Аргентина сотидики болғуси паалийәтләр һәққидә соралғанда майкил полак “мениңчә уйғурларниң өз паҗиәлири һәққидә аргентина сотида гуваһлиқ бериши зор әһмийәткә игә. Йәнә келип бу сот өз алдиға қолға елиш буйруқи тарқиталайду һәмдә бу кишиләрни қолға алалайду” дегән. Әмма хитай һөкүмитиниң йеқинда “биз б д т ниң қандақтур аталмиш шинҗаң доклати чиқиришиға қәтий қарши туримиз” дәп ипадә билдүргәнликини алаһидә әскәрткән майкил әпәнди хитай һөкүмитиниң аргентинадики бу сотқиму қарши чиқишини, шуниңдәк аргентина һөкүмитигә бесим ишлитиши мумкинликини тәхмин қилмақта. Навада шундақ болуп қалса, улар дәрһал наразилиқ әрзи сунмақчи икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт