Uyghur qirghinchiliqi argéntina sotida sotlanmaqchi

Muxbirimiz eziz
2021-12-14
Share

Xitay sahibxaniliq qilmaqchi bolghan qishliq olimpik musabiqisi 2022-yili 4-féwral küni bashlinidighan bolup, shu künning özide Uyghur teshkilatlirining Uyghur qirghinchiliqi heqqidiki erzi argéntina sotida resmiy qarap chiqilidiken.

“Washin'gton pochtisi” gézitining 13-dékabirdiki xewiride éytilishiche, en'gliyelik adwokat maykil polak yéqinda dunya Uyghur qurultiyi (d u q) we Uyghur kishilik hoquq qurulushi teshkilatigha wakaliten “Uniwérsal bashqurush teweliki jinayi ishlar erzi” ni teyyarlimaqtiken. U bu heqte muxbirlargha söz qilip “Bizning argéntina sotida qilmaqchi bolghinimiz adaletke qarap tashlan'ghan bir qedem” dégen. Xewerde éytilishiche, argéntina tewe bolghan xelq'araliq qanun teweliki boyiche, argéntina soti qirghinchiliq yaki insaniyetke qarshi jinayetlerge oxshash qilmishlargha sot échish imtiyazigha ige iken.

Maykil polakning chüshendürishiche, nöwette Uyghur diyarida qirghinchiliq boluwatqanliqi heqqide köpligen melumatlar mewjut. Yene kélip birleshken döletler teshkilati (b d t) ning Uyghur diyaridiki kishilik hoquqning bekmu éghir depsende boluwatqanliqi pash qilin'ghan mexsus doklati yéqinda élan qilinidiken. Bundaq ehwalda kishilik hoquq we bashqa heqlerning bunche éghir ayaq-asti bolushini xelq'ara qanun sotlirining xalighan bir tewelik rayonida sotlash pütünley qanuniy tertipke uyghun bolup, bu tewelik üchün argéntina sotining tallinishi eng emeliy bir tallash hésablinidiken. Chünki argéntina soti aldinqi ayda birmidiki rohin'ga musulmanlirining qirghinchiliqqa duchar bolushi heqqidiki erzni qobul qilghan bolup, bu jehette xéli yaxshi xizmet rékordi yaratqan iken.

Washin'gton shehiridiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi teshkilati 14-dékabir küni élan qilghan bayanatta körsitilishiche, birinchi qedemde erzname sotqa tapshurulidiken. Bash sotchi mushu erznamige asasen bashqa teptishler bilen bu heqte délo turghuzush heqqide qarar chiqiridiken. Délo turghuzush heqqide qarar élin'ghandin kéyin sotning teptish we tekshürüsh basquchi bashlinidiken. D u q we Uyghur kishilik hoquq qurulushi bolsa qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetler heqqidiki delil-ispatlarni sotqa tapshuridiken. Nawada bu basquchlar ongushluq ishqa ashsa sotchi Uyghur qirghinchiliqigha jawabkar bolghuchi asasliq shexslerni qolgha élish buyruqi chiqiridiken. Téximu muhimi bu bir tarixiy weqe bolup, Uyghurlargha qarshi zulumning tunji qétim sot qilinishi bolup qalidiken.

Argéntina sotidiki bolghusi pa'aliyetler heqqide soralghanda maykil polak “Méningche Uyghurlarning öz paji'eliri heqqide argéntina sotida guwahliq bérishi zor ehmiyetke ige. Yene kélip bu sot öz aldigha qolgha élish buyruqi tarqitalaydu hemde bu kishilerni qolgha alalaydu” dégen. Emma xitay hökümitining yéqinda “Biz b d t ning qandaqtur atalmish shinjang doklati chiqirishigha qet'iy qarshi turimiz” dep ipade bildürgenlikini alahide eskertken maykil ependi xitay hökümitining argéntinadiki bu sotqimu qarshi chiqishini, shuningdek argéntina hökümitige bésim ishlitishi mumkinlikini texmin qilmaqta. Nawada shundaq bolup qalsa, ular derhal naraziliq erzi sunmaqchi iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet