Amérikining okyan shehiride ötküzülgen yighinda Uyghurlarning teqdiri muzakire qilindi

Muxbirimiz erkin
2018-12-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Xelq'ara kechürüm teshkilatining amérikining okyan shehiridiki bir shöbisi yéqinda yighin ötküzüp, Uyghurlarning nöwettiki teqdirini muzakire qilghan.

"Okyan shehiri sentinél" gézitining 19‏-dékabir xewer qilishiche, xelq'ara kishilik hoquq küni munasiwiti bilen ötküzülgen bu yighinda Uyghur kishilik hoquq qurulushining ikki xadimi doklat bérip, kishilerni xitayning Uyghur medeniyiti we diniy étiqadini yoqitish urunushigha qarshi turushqa chaqirghan.

Yighinda zubeyre shemshidin xanim xitayning yéqinqi 2 yildin béri bir milyondin artuq Uyghur we bashqa musulman xelqlerni "Qayta terbiye" lagérlirigha qamighanliqi, hazirgha qeder asasen héchkimning qoyup bérilmigenlikini bildürgen. U "Bu lagérlarda tutqunlargha éghir psixologiyelik bésim élip bérilip, Uyghurlarni diniy, tili we kimlikidin waz kéchishke mejburlimaqta," dégen.

Yighinda nikol morgrét xanim Uyghurlarning xitay medeniyitini qobul qilishqa qandaq usullarda mejburliniwatqanliqini chüshendürgen. U ötken yili Uyghurlarning chaghan bayrimini ötküzüshke mejburlan'ghanliqi, Uyghur medeniyitide muhim orunni igiligen meschitlerning taqilip, tarixi shexslerning cheklen'genlikini emeli pakitlar bilen otturigha qoyghan.

Nikol morgrét 2011‏-yili tartilghan Uyghur rayonidiki bir meschit bilen bu meschitning bu yil del shu küni tartilghan resimini sélishturup, hazir bu meschitning qubbe we hilal ayliri élip tashlan'ghanliqi, uning sirtqi neqishidiki "Allahtin bashqa ilah yoq" dégen xetlerning élip tashlinip, uning ornigha "Partiyeni söyüsh, döletni söyüsh" dégen xetlerning almashturulghanliqini bildürgen.

Yighinda zubeyre shemshidin "Yalghuz musulman rehberlirila emes, herqandaq jaydiki kishilik hoquqni qollighuchilar xitayning yerlik xelq medeniyiti we dini étiqadini yoqitishtek qilmishigha yol qoymasliqi kérek," dégen. Amérika emeldarlirining ashkarilishiche, nöwette xitayning yighiwélish lagérlirida 800 mingdin 2 milyon'ghiche Uyghur we bashqa musulman az sanliq milletler tutup turulmaqta iken.

Toluq bet