Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши хотән даирилириниң уйғур тилини мәктәпләрдә чәкләш һәққидики һөҗҗитини тәнқид қилди

Мухбиримиз ирадә
2017-08-10
Share

10-Авғуст пәйшәнбә күни, америкидики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши бу һәқтә баянат елан қилип, йеқинда хотәндики мәктәпләрдә уйғур тилини чәкләш һәққидә елан қилинған һөҗҗәтни тәнқидлиди.

Улар баянатида, бу һөҗҗәтниң районниң маарип системисида уйғур тилини чәкләш һәққидә чиқирилған әң радикал бир қарарлиқини әскәртти вә буниң «уйғур мәдәнийитиниң әң муһим хаслиқини нәзәрдин сақит қилиш билән биргә, уйғурларни ассимилятсийә қилип хитайлаштурушқа шараит яритиш» һесаблинидиғанлиқини билдүрди.

Хотән вилайәтлик маарип идариси 6-айниң 28-күни мәхсус һалда хотән вилайитиниң маарип системисида уйғур тилини чәкләш һәққидики һөҗҗитини елан қилған вә бундақ бир һөҗҗәтниң елан қилинғанлиқи истансимиз тәрипидин рәсмий дәлилләнгән иди.

Мәзкур һөҗҗәттә, бу йил 9-айдин башлап, хотән вилайитидики башланғуч вә оттура мәктәпләрдә барлиқ дәрсләрниң бирдәк хитай тилида өтүлидиғанлиқи, бундин кейин маарип системисида уйғур тилини ишлитишниң бирдәк чәклинидиғанлиқи алаһидә тәкитләнгән иди. Бу һөҗҗәт хәлқарадики көзәткүчиләрниңму күчлүк диққитини қозғиған. Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши башлиқи өмәр қанат әпәнди баянаттики сөзидә, хитай тилини асас қиливатқан аталмиш қош тил маарипиниң әмәлийәттә уйғур мәдәнийитини чәткә қеқиш вә уйғурларни ассимилятсийә қилиш үчүн хизмәт қилдурулуватқанлиқини билдүргән.

Хотән даирилириниң вилайәт тәвәсидики уйғур миллий маарипини пүтүнләй хитайлаштуруш һәққидики бу қарари хәлқара таратқуларниң күчлүк диққитини қозғаватқан бир мәзгилдә, уйғур аптоном районлуқ маарип назаритиниң 7-айниң 5-күни чиқирип тарқатқан бир қизил башлиқ рәсмий һөҗҗити ашкариланған иди. Һөҗҗәтниң биринчи маддисида «2017-йили 9-айниң 1-күнидин етибарән уйғур аптоном районидики башланғуч вә толуқсиз оттура мәктәпләрдә барлиқ дәрсләр ‹дөләтниң ортақ тил-йезиқи' да, йәни хитай тилида өтүлиду, дейилгән иди.

Мәзкур һөҗҗәт муһаҗирәттики уйғур көзәткүчиләр билән сиясий паалийәтчиләрниң күчлүк наразилиқини қозғиған. Улар буни хитай һөкүмитиниң уйғур миллий маарипини пүтүнләй хитайчилаштуруш пиланиниң рәсмий қизил башлиқ һөҗҗәт арқилиқ оттуриға чиқиши икәнлики вә униң хитай өзи түзгән асасий қанун вә миллий территорийилик аптономийә қанунлириға хилаплиқини билдүргән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт