Xitayning yéqinqi yillarda bigunah Uyghurlarni qarilap qamaqqa höküm qilishi éghirlap ketken

Muxbirimiz jewlan
2021-02-24
Share

"Kishilik hoquqni közitish" torining 24-féwral élan qilghan xewiride körsitilishche, yéqinqi yillardin béri xitay hökümitining Uyghurlargha her xil jinayi betnamlarni chaplap, ularni uzun muddetlik késiwétish qilmishi éghirlap ketken. 2016-Yilning axiridin xitay hökümiti "Térrorluqqa qattiq zerbe bérish" herikitini bashlighandin béri, xitay jinayi ishlar soti 250 ming ademge gunah artip, höküm élan qilghan.

Gerche xitayning sot we höküm élan qilish ishliri intayin mexpiy élip bérilsimu, bu heqtiki uchurlarni qattiq qamal qilsimu, kishilik hoquqni közetküchiler 60 qa yéqin déloni tehlil qilish arqiliq köpligen kishilerning héchqandaq jinayet ötküzmigen ehwaldimu jinayet sadir qildi dep höküm qilinip, türmige tashlan'ghanliqini jezmleshtürgen. Ularning bildürüshiche, bu kishiler emeliyette öz turmushi we étiqadi bilen yashap kéliwatqan adettiki kishiler iken.

Xewerde bildürülüshiche, xitay hökümitining istatstikiliq melumatlirigha qarighanda, 2017-yil xitay soti 99 ming 326 ademge höküm élan qilghan bolsa, 2018-yilgha kelgende 133 ming 198 ademge höküm élan qilghan. 2019-Yildiki sanni téxi élan qilmighan. Emma kishilik hoquqni közetküchiler 2019-yil 8000 ademning tutqun qilin'ghanliqini xatiriligen bolup, höküm qilin'ghuchilarning sani ötken ikki yilning otturiche sewiyesige teng bolushi mumkin iken.

Közetküchilerning qarishiche, xitayning "Térrorluqqa we esebiylikke qattiq zerbe bérish herikiti" emeliyette xitayning saqchi idarisi, teptish mehkimisi, sot mehkimisi qatarliq hökümet apparatliri Uyghurlargha élip barghan dölet térorluqi bolup, "Xalighanche tutush, xalighanche késish, xalighanche öltürüsh" uning roshen alahidiliki iken. Özining milliy kimliki we diniy étiqadi bilen yashawatqan Uyghurlarning köpinchisi bu ziyankeshliktin aman qalmighan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet