Уйғур диярида «қара күчләргә зәрбә бериш» намидики һәрикәт юқири пәллигә чиқмақта

Мухбиримиз әзиз
2019-04-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмитиниң мунасивәтлик хәвәр қаналлиридин мәлум болушичә, өткән бирнәччә айдин буян уйғур дияриниң һәрқайси вилайәт, наһийә вә шәһәрлиридә давам қиливатқан «қара күчләргә зәрбә бериш» намидики һәрикәт һазир юқири пәллигә чиқмақта икән.

Һазир һәрқайси җайларда буни иҗра қилишқа мәсул рәһбәрлик гурупписи ишханилири давамлиқ қурулуватқан болуп, «қара күчләр» ни паш қилғанларға берилидиған мукапат соммисиниң йүз миң сом (тәхминән 15 миң доллар) ға қәдәр өстүрүлүши диққәт қозғимақта.

Хитай һөкүмитиниң башқурушидики «йәр шари вақти гезити» ниң 17-апрел санида ейтилишичә, уйғур диярида бу һәрикәт қара җәмийәткә четишлиқ чириклик қилмишиға вә буниңға шерик болған кишиләргә зәрбә беришни нишан қилған икән. Буниңда қанун иҗра қилғучи орунларда ишләватқан мәмурий хадимларниң қара җәмийәт характеридики гуруһлардин иқтисадий мәнпәәт елиш һесабиға өзини сәмритиши көздә тутулған болуп, буниңға мисал қатарида бир қисим җамаәт хәвпсизлики идарилириниң башлиқлириниң тутулғанлиқи ейтилиду.

«Ақсу гезити» ниң 17-апрелдики хәвиридә ейтилишичә, нөвәттә ақсу вилайитигә қарашлиқ қанун системисиға тарқитилған уқтурушта сиясий бихәтәрлик, болупму һакимийәт бихәтәрлики вә түзүм бихәтәрликигә тәһдит салидиған, шуниңдәк сиясий саһәгә сиңип киривалған «қара күчләр», «рәзил күчләр» вә «қанунға хилаплиқ қилған җинайәтчи унсурлар» ни қаттиқ җазалаш вә тез җазалаш бойичә «бәш тез, бир дәл» болушни иҗра қилиш тәләп қилинған. Буниңда тез тәкшүрүш, тез тутуш, тез әйибләш, тез һөкүм чиқириш, тез иқрар қилдуруш вә дәл җайида зәрбә бериш көздә тутулған.

Әмма вәзийәт көзәткүчилири бу хил «рәзил күчләр» тәбиригә чүшидиған дөләт кадирлириниң асасән уйғурлар икәнликини, йәнә келип бу хил «тезләштүрүш» усулида дело бир яқлиқ қилишниң хитай қанунлириғиму хилап икәнликини көрситиду. Шуниңдәк бу һәрикәт җәрянида көпләп тәшвиқ қилинған байинғолин областлиқ җ х идариси зәһәр чәкләш әтритиниң муавин башлиқи елшат мәмәт, бүгүр наһийәси қарабағ йезисиниң башлиқи турсун җүмә қатарлиқларни «рәзил күчләргә һамий болған», «диний унсурлар билән еғиз бурун ялашқан» дегәндәк намларда җинайи ишлар бойичә әйибләшләргә асасән буниң йәнә бир муһим мәқсити өткән мәзгилләрдин буян давам қилип келиватқан лагерларға адәм тутуш һәрикитигә иштирак қилған қанун системисидики уйғур кадирларни бир яқлиқ қилиш, дәп көрситиду.

«Хитай хәвәр тори», «шинҗаң гезити» қатарлиқларниң мәлуматлириға қариғанда, бу хил «қара күчләр» гә, «рәзил күчләр» гә зәрбә бериш ишханилири үрүмчидин хотәнгичә болған пүткүл җайларда қурулған болуп, һазирға қәдәр нурғун сандики киши бу һәрикәт җәрянида охшимиған муддәттә қамақ җазалириға һөкүм қилинип болған. Шундақла пүткүл район миқясида «қара күчләр» вә «рәзил күчләр» ни паш қилиш һәққидики уқтурушлар тарқитилмақта икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт