Uyghur diyarida "Qara küchlerge zerbe bérish" namidiki heriket yuqiri pellige chiqmaqta

Muxbirimiz eziz
2019-04-17
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining munasiwetlik xewer qanalliridin melum bolushiche, ötken birnechche aydin buyan Uyghur diyarining herqaysi wilayet, nahiye we sheherliride dawam qiliwatqan "Qara küchlerge zerbe bérish" namidiki heriket hazir yuqiri pellige chiqmaqta iken.

Hazir herqaysi jaylarda buni ijra qilishqa mes'ul rehberlik guruppisi ishxaniliri dawamliq quruluwatqan bolup, "Qara küchler" ni pash qilghanlargha bérilidighan mukapat sommisining yüz ming som (texminen 15 ming dollar) gha qeder östürülüshi diqqet qozghimaqta.

Xitay hökümitining bashqurushidiki "Yer shari waqti géziti" ning 17-aprél sanida éytilishiche, Uyghur diyarida bu heriket qara jem'iyetke chétishliq chiriklik qilmishigha we buninggha shérik bolghan kishilerge zerbe bérishni nishan qilghan iken. Buningda qanun ijra qilghuchi orunlarda ishlewatqan memuriy xadimlarning qara jem'iyet xaraktéridiki guruhlardin iqtisadiy menpe'et élish hésabigha özini semritishi közde tutulghan bolup, buninggha misal qatarida bir qisim jama'et xewpsizliki idarilirining bashliqlirining tutulghanliqi éytilidu.

"Aqsu géziti" ning 17-apréldiki xewiride éytilishiche, nöwette aqsu wilayitige qarashliq qanun sistémisigha tarqitilghan uqturushta siyasiy bixeterlik, bolupmu hakimiyet bixeterliki we tüzüm bixeterlikige tehdit salidighan, shuningdek siyasiy sahege singip kiriwalghan "Qara küchler", "Rezil küchler" we "Qanun'gha xilapliq qilghan jinayetchi unsurlar" ni qattiq jazalash we téz jazalash boyiche "Besh téz, bir del" bolushni ijra qilish telep qilin'ghan. Buningda téz tekshürüsh, téz tutush, téz eyiblesh, téz höküm chiqirish, téz iqrar qildurush we del jayida zerbe bérish közde tutulghan.

Emma weziyet közetküchiliri bu xil "Rezil küchler" tebirige chüshidighan dölet kadirlirining asasen Uyghurlar ikenlikini, yene kélip bu xil "Tézleshtürüsh" usulida délo bir yaqliq qilishning xitay qanunlirighimu xilap ikenlikini körsitidu. Shuningdek bu heriket jeryanida köplep teshwiq qilin'ghan bayin'gholin oblastliq j x idarisi zeher cheklesh etritining mu'awin bashliqi élshat memet, bügür nahiyesi qarabagh yézisining bashliqi tursun jüme qatarliqlarni "Rezil küchlerge hamiy bolghan", "Diniy unsurlar bilen éghiz burun yalashqan" dégendek namlarda jinayi ishlar boyiche eyibleshlerge asasen buning yene bir muhim meqsiti ötken mezgillerdin buyan dawam qilip kéliwatqan lagérlargha adem tutush herikitige ishtirak qilghan qanun sistémisidiki Uyghur kadirlarni bir yaqliq qilish, dep körsitidu.

"Xitay xewer tori", "Shinjang géziti" qatarliqlarning melumatlirigha qarighanda, bu xil "Qara küchler" ge, "Rezil küchler" ge zerbe bérish ishxaniliri ürümchidin xoten'giche bolghan pütkül jaylarda qurulghan bolup, hazirgha qeder nurghun sandiki kishi bu heriket jeryanida oxshimighan muddette qamaq jazalirigha höküm qilinip bolghan. Shundaqla pütkül rayon miqyasida "Qara küchler" we "Rezil küchler" ni pash qilish heqqidiki uqturushlar tarqitilmaqta iken.

Toluq bet