Bir xitayning Uyghurlar diyari heqqidiki bayanliri ghulghula qozghidi

Muxbirimiz eziz
2020-06-16
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghurlar diyaridiki basturush herikiti toghrisida köpligen melumatlar otturigha chiqiwatqanda bu jayda yashap baqqan xitaylardin biri yéqinda xelq'ara kechürüm teshkilati torida élan qilghan bir parche bayanat diqqet qozghidi.

Bayanatta éytilishiche, bu xitay kishi ilgiri Uyghurlar diyarida bir mezgil yashighan bolup, kéyinche tughqan yoqlash üchün birnechche qétim u jaygha barghanda körgen-bilgenliri herqachan uninggha fantaziyelik filimlardiki körünüshlerni esletken. Bolupmu xitay da'irilirining Uyghurlarni qatmu-qat nazaret astida kontrol qiliwatqanliqi, kéyinche buningghimu qana'etlenmey xitay kadirlarni Uyghurlarning öylirige yétip-qopushqa orunlashturghanliqi, "Ishqa orunlashturush" namida qeshqer we xoten tereplerdin élip kélin'gen Uyghurlardin sella "Gumanliq" ehwalni bayqisa ularni lagérgha ewetidighanliqi uni bekla heyran qaldurghan.

Bu xitay kishi heyranliq ichide bayqighan yene bir hadise shu bolghanki, xitay da'iriliri herqachan Uyghurlarni chaghanliq téléwiziye programmiliri yaki béyjingdiki teshwiqat filimlirida naxsha éytquzup, ussul oynitip sehnige chiqiridiken, u jaydiki xitaylarmu Uyghurlarning ussuligha qewetla amraq iken. Emma Uyghurlar bilen sözliship ularning qaysi derijide azab tartiwatqanliqini chüshinip béqish birer xitayningmu ésige kelmeydiken. U her qétim tughqan yoqlap barghanda uning xitay tughqanliri Uyghurlarni yamanlap؛ "Bu xeq bek döt, shundaq qalaq, yene kélip bek meynet" dep shikayet qilip béridiken.

U seper jeryanida hökümet orginida ishleydighan bir xitay bilen bir yerde olturup qalghan. Shu xitay uninggha Uyghurlar diyarida hazir yolgha qoyuluwatqan bir qatar siyasetlerning "Bir ewladni qurban qilish bedilige kéyinki ewladlargha bext yaritish" ni közlewatqanliqini sözlep bergen. Uning éytishiche nöwettiki térrorluq we esebiylikke qarshi turush tedbirliri gerche iqtisadiy jehette bezi selbiy aqiwetlerni élip kelsimu, mushu rehimsiz "Ewlad almishish" ni bashtin kechürgen kéyinki ewladlar Uyghur-xitay dep ayrimay "Ittipaqliqta birge yashash" ni ishqa ashuralaydiken.

U mushu ehwallarni xulasilep "Kichikidin tikenlik sim tosuq ichide ösken bu bir ewlad tikenlik sim tosuq bolmaydighan jaylarningmu barliqini körgende némilerni oylar?" dep so'al qoyidu.

Toluq bet