Xitay Uyghur élide 2022-yildin bashlap kontrolluqni téximu kücheytish toghrisida belgilime chiqarghan

Muxbirimiz erkin
2021-11-09
Share

Uyghur aptonom rayonluq xelq qurultiyi yéqinda yéngi belgilime maqullap, xitaydiki eng qattiq kontrol qilinidighan Uyghur élini 2022-yildin bashlap téximu qattiq kontrol qilishni qarar qilghan. Italiyediki "Zimistan" torining xewer qilishiche, aptonom rayonluq xelq qurultiyi da'imiy komitéti teripidin 9-ayning axirlirida maqullan'ghan "Ammiwi bixeterlik qurulushi nizami" namliq bu belgilime 2022-yili 1-ayning 1-künidin bashlap resmiy ijra qilinishqa bashlaydiken.

Bu belgilimide, Uyghur élidiki ammiwi bixeterlikning muhim nuqtilirigha qarita qiziqarliq éniqlimilar bérilgen bolup, uningda "Zorawanliq, térrorluqqa qarshi turush alahide körüshini toghra chongqurlashturush", "Milliy bölgünchi küchler, rezil térrorchi küchler, diniy radikal küchler we dölet bixeterlikige xewp yetküzidighan bashqa qanunsiz, jinayi heriketler" ge qarshi turushning eng muhim wezipe ikenliki tekitlen'gen. Analizchilarning qeyt qilishiche, xitay da'irliri bu belgilime arqiliq ‍özlirining 2017-yili bashlan'ghan chong tutqunda qollan'ghan tedbirlirini qanunlashturghan.

Xitay hökümitining bu herikiti xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri, bezi gherb parlaméntliri we hökümetliri teripidin "Irqiy qirghinchiliq" dep eyiblen'genidi. "Zimistan" ning éytishiche, yéngi belgilimide "Guruhlar we rezil teshkilatlar" gha qarshi turush 2-orun'gha, islam dinini basturup, musulmanlarni "Qayta terbiyelesh" 3-orun'gha qoyulghan bolup, oghriliq, parixorluqqa oxshash ijitima'yy jinayetler axirqi orunda turghan. Xewerde éytilishiche, bu belgilimining eng halqiliq nuqtilirining biri uning 30-maddisi bolup, bu maddida Uyghur élide "Qepes sistémisi" ni toluq ijra qilish telep qilin'ghaniken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet