Uyghur kishilik hoquq qurulushi "Bingtu'en" ni tarqitiwétishke chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2018-04-27
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi peyshenbe küni doklat élan qilip, "Shinjang ishlepchiqirish-qurulush bingtu'eni" ge xitay köchmenlirini qobul qilishni toxtitishqa we uni tarqitiwétishke chaqirdi.

"Bingtu'en: xitayning sherqiy türkistandiki yérim herbiy mustemlikichi küchi" serlewhilik doklatta, "Bingtu'en" ning xitay köchmenlirining monopolluqidiki boz yer échip, chégrani we muqimliqni qoghdashni asasiy wezipe qilghan bir mustemlikichi organ ikenliki tekitlen'gen.

"Bingtu'en" 1954‏-yili qurulghan bolup, u 14 déwiziye, 200 gha yéqin polk we bir qanche sheherdin teshkil tapqan ghayet zor yérim iqtisadi, yérim herbiy gewde. Xitay hökümiti 2009‏-yili "5‏-Iyul weqesi" din kéyin "Bingtu'en" ning ornini östürüp, uninggha ölke derijilik memuriy organliq salahiyiti bergen. Lékin bu kishilik hoquq teshkilatlirining tenqidige uchrighan.

Ular "Bingtu'en" ning Uyghurlarning aptonom hoquqini yürgüzüshi, Uyghur rayonidiki muqimliq, yerlik xelqning bixeterliki we ijtima'iy, iqtisadi tereqqiyatigha jiddiy tehdit shekillendürüp kelgenlikini ilgiri sürüp keldi.

Uyghur kishilik hoquq qurulushining doklatida körsitilishiche, "Bingtu'en" ning teshwiqat, sheherlishish, türme, herbiylishish, ishqa orunlishishtiki kemsitish we yéza-qishlaq siyasiti yerlik xelqning makansiz qélishi, muhitning weyran bolushini keltürüp chiqarghan. Doklatta yene, bir qanche halqiliq teklip otturigha qoyulup, "Bingtu'en" ge xitay köchmenlirini qobul qilishni toxtitish we uni tarqitiwétish, uzun mezgillik qayta-teqsim qilish pilani tüzüp, "Bingtu'enning qolidiki yer-zémin we yer asti bayliqlirini sherqiy türkistan xelqige bölüp bérish", bingtu'enni qoralsizlandurush qatarliq telepler otturigha qoyulghan.

"Bingtu'en" 1970‏-yillarning bashlirida tarqitiwétilgen bolsimu, lékin 1981‏-yili qayta eslige keltürülgen idi.

Toluq bet