Xitay da'irilirining Uyghur élidiki bir qisim köl we deryalarda béliq tutushni chekligen

Muxbirimiz erkin
2018-04-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay da'iriliri Uyghur élidiki bir qisim köl we pütün deryalarda béliq tutushni chekligen. Xitay hökümet axbarati-shinxu'a agéntliqining xewer qilishiche, béliq tutush cheklimisi 1-aprél bashlan'ghan bolup, 31‏-iyulghiche dawamlishidiken.

Xewerde, béliq tutush cheklimisining ulun'gür köli, baghrash kölige oxshash tebi'iy köl we derya- éqinlirida yolgha qoyulidighanliqi bildürülgen. Lékin bu, xitay da'irilirining Uyghur rayonida béliq tutushni tunji qétim cheklishi emes. Da'iriler béliq tutush cheklimisini tunji qétim 2017‏-yili yolgha qoyghan.

Xitay hökümitining Uyghur rayonidiki yéqinqi 20-30 yilliq tereqqiyat pilani mezkur rayonda téximu köp sheherlerning qurulup, nopusning sün'iy yosunda shiddetlik köpiyishini, su menbelirining téz qurushini keltürüp chiqarghan.

Uning tereqqiyat pilani Uyghur muhit qoghdighuchilirining izchil tenqidige uchrap kelgen. Ularning ilgiri sürüshiche, xitay hökümitining yene xitay köchmen ahalilirini téximu köp boz yer échishqa, kan échishqa righbetlendürüshi, su menbelirini qalaymiqan ishlitishi otlaqlarning buzulup, tupraqning shorlishishi, ösümlüklerning weyran bolushi, muz qatlamlirining érip, derya sulirining tartilip kétishi, qurghaqchiliq we kelkün apetlirining köpiyishini peyda qilghan.

Xitay hökümiti yéqinqi 2-3 yildin béri Uyghur élining su we muhit qurulushigha meblegh sélishni kücheytip, tarim deryasi süyini, toghraqliqlarni eslige keltürüshtek bezi qurulushlarni élip bérishqa bashlighan. Lékin muhit qoghdighuchiliri, bu qurulushlarning téximu köp xitay nopusni su bilen teminleshke qaritilghanliqini ilgiri sürüp keldi. Lékin shinxu'a agéntliqining xewiride körsitishiche, da'iriler béliq tutush cheklimisining muhitni qoghdash, béliq menbesini asrashni meqset qilghanliqini bildürgen.

Toluq bet