«Малийә вақти гезити» хитайниң уйғурларни тәқиблишигә ғәрбтики бәзи тәтқиқатчиларниң ярдәмләшкәнликини илгири сүрди

Мухбиримиз әркин
2019-04-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Әнглийә «малийә вақти гезити» бәзи хитай ширкәтлириниң сүний әқил техникисини тәрәққий қилдуруп, бу техникини уйғурларни тәқибләшкә ишлитишигә ғәрбтики бәзи нопузлуқ тәтқиқатчилириниң ярдәмләшкәнликини илгири сүргән. Хәвәрдә баян қилинишичә, америкадики бәзи даңлиқ институтларниң бир қисим нопузлуқ илмий тәтқиқатчилири йүз тонуш техникиси, видийолуқ назарәтни өз ичигә алған 9 хил тәтқиқат түридә хитай ширкәтлири билән һәмкарлашқан.

Хәвәрдә, бу хитай ширкәтлириниң хитай һөкүмити яки хитайниң дөләт мудапиә технологийә университетидәк һәрбий органлириға назарәт қилиш техникиси сатидиғанлиқи билдүрүлгән. Хәвәрдә баян қилинишичә, хитай билән болған бу һәмкарлиққа америкадики нокия бел тәҗрибиханиси, принситон университети, массачусетс технологийә институти, иллиноис урбана-шампәин университети, австралийәдики сидней университети қатарлиқ орунлардики бәзи тәтқиқатчилар қатнашқан. 

Хәвәрдә, «йеңи америка бихәтәрлик мәркизи» ниң хитай һәрбий технологийә мутәхәссиси әлса канийәниң сөзи нәқил кәлтүрүлгән болуп, у «кәң көләмлик илмий алақә америка тәтқиқатчилириниң ялғуз шинҗаңдики нишанлиқ түрдә уйғурларға қаритилған қорқунчлуқ бастуруш вә җазалаштила әмәс, бәлки пүтүн хитай миқясидики бастурушта ойнаватқан ролиға соал пәйда қилмақта» дегән.

Хәвәрдә ашкарилинишичә, хитайниң бир йерим милйондәк уйғур вә башқа мусулманлар тутуп туруватқан йиғивелиш лагерлиридики назарәт қилиш техникисини йиту, клодволк, сәнснәт, сәнстайим ширкәтлири тәминлигән икән. Буниң ичидә клодволк ширкити хитайниң «отлуқ көз» намлиқ программисини тәрәққий қилдурған. Бу программа «уйғур, тибәт вә башқа сәзгүр гуруппилар» ни тонуш вә тәқиб қилишта ишлитилидикән. Хәвәрдә, клодволкниң қурғучиси ши җовниң иллиноисурбана-шәмпәйин университетини пүттүргәнлики вә мәзкур университетниң хуаң фамилилик профессори билән шерик икәнлики билдүрүлгән. Америка кеңәш палата әзаси марко рубийо америка тәтқиқатчилирини агаһландуруп, уларни «хитайниң кишилик һоқуқни дәпсәндә қилиши вә американиң йәр шари йетәкчилик орнини аҗизлитишиға ян таяқ болуп қалмаслиқ» қа чақирған иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт