Wirus sewebidin bir qisim Uyghurlarning ichki ezaliri oghriliniwatqanliqi algha sürülmekte

Muxbirimiz eziz
2020-03-10
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitaydiki tajsiman wirus bilen yuqumlan'ghan bir qisim "Teleylik" bimarlarning yéqinda ichki eza köchürüsh opératsiyesi qildurush arqiliq saqiyip qalghanliqi heqqide xewerler melum bolghandin kéyin bu heqte köpligen gumanliq so'allarmu otturigha chüshti. Bolupmu ötken hepte ichkiri xitayning melum bir jayidiki 59 yashliq bir ademge "Besh künlük kütüsh mudditi" din kéyin "Ölümge höküm qilin'ghan bir jinayetchi" ning öpkisi del toghra kelgenliki, mezkur jinayetchining öz öpkisini "Teqdim" qilishqa razi bolghanliqi heqqide toxtalghan awstraliyelik obzorchi s. J. Wérlémen buningdin endishe qiliwatqanliqini bildürdi. Shundaqla bu qilmishning lagérlardiki Uyghur tutqunlarning ichki ezalirini oghrilash qilmishi bolushi mumkin, dep qaraydighanliqini tekitlidi.

Nöwette xitay boyiche tajsiman wirustin yuqumlan'ghan nurghun sandiki yuqiri derijilik emeldarlar we puldarlar bar bolup, wérlémenning pikriche lagérdiki üch milyon Uyghurni "Teyyar olja" déyishke bolidiken. Chünki xitay xewerliride doxturxanilar üchün lazimliq ichki ezalardin öpke yaki börek dégenlerning nechche kündila tépilidighanliqi éytilghan. Halbuki "Qaza qilghuchilar özining ichki ezalirini hediye qilishqa razi bolush" shunche omumlashqan gherb dunyasida bu xil ichki ezalarning tépilishi üchün nechche yillap kütüshke toghra kélidiken. Buning eksiche bolghan xitayda bolsa nechche kündila xalighan ezani tapqili bolidiken.

En'gliyediki adwokatlar we kishilik hoquqni himaye qilghuchilardin teshkil tapqan "Xitay munbiri" ning 1-marttiki doklatida "Mejburiy bolghan ichki ezalar oghriliqi xitayda 20 yildin buyan dawam qilmaqta. Nöwette bolsa xitaydiki ichki ezalar éhtiyaji Uyghurlar we falun'gong muritlirini nishan qilmaqta" déyilgen. Shundaqla en'gliyediki Uyghur doxtur enwer toxtining bu ehwallar heqqide köp qétim guwahliq bergenlikini, ötken birnechche yilda pütkül Uyghurlarning barliq bi'ologiyelik ewrishkilirining toluq toplinip bolghanliqini, yene kélip bezi xitaylarning "Uyghurlar éhtiyajliq bolghanda derhalla öltürülüp ularning ichki ezaliri sughuruwélinidu" dep guwahliq bergenlikini misal qilidu.

Aptorning qarishiche, xitayda tajsiman wirusi yamrawatqan hazirqi mezgil ulardiki adem ezalirigha bolghan éhtiyaj hessilep ashqan bir waqitqa toghra kélidiken. Bundaq ehwalda shübhisizki téximu köp lagér mehbuslirining buninggha qurbanliq qilinip kétishi éhtimalgha bekmu yéqin iken.

10-Mart küni amérika dölet mejliside échilghan "Xitayda dawamlishiwatqan ichki ezalar oghriliqining ispatliri" témisidiki muhakime yighinidimu del mushu xildiki qanunsiz we mejburiy bolghan oghriliq qilmishi asasiy téma boldi.

Toluq bet