Uyghur élidiki xitay nopusining "5-Iyul weqesi" din kéyin körünerlik azayghanliqi ilgiri sürülmekte

Muxbirimiz irade
2018-01-25
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur élidiki xitay nopusining 2009-yilidiki "5-Iyul ürümchi weqesi" din kéyin körünerlik azayghanliqi ilgiri sürüldi.

24-Yanwar küni, ürümchi shehirige jaylashqan "Sherq-gherb iqtisad tetqiqat merkizi" ning ündidardiki hésabida Uyghur élining adem bayliqi küchini ashurushqa munasiwetlik bir parche tetqiqat maqalisi élan qilin'ghan. Maqale aptori tang lijyu maqaliside Uyghur élida ixtisasliq xadimlar we puldarlarning köplep sirtqa köchüp kétiwatqanliqini ilgiri sürüp, özining bu jehettiki endishilirini otturigha qoyghan.

Diqqet qozghaydighini shuki, u maqaliside "5-Iyul ürümchi weqesi" din kéyin, Uyghur élidiki xitay nopusi we uning rayondiki nisbitining körünerlik töwenlep, 2009-yilidiki 46 pirsenttin 2016-yilidiki 5. 34 Pirsentke chüshüp qalghanliqini, Uyghur élining jenubidiki 4 wilayet bir oblastta xitaylarning nopus nisbitining eslidiki 10 pirsenttin hazirqi 5. 6 Pirsentke chüshüp qalghanliqini ilgiri sürgen.

U yene "Xitay ixtisasliqlar we karxanichilar Uyghur élidin türkümlep kétip qalghanliqtin Uyghur élining bezi jaylirida nopusning bir milletke yüzlinishidek aqiwet kélip chiqti. Bu rayonda jungxu'a millitini tonush siyasitige hem shundaqla shinjangning muqimliqi we uzaq muddetlik eminlikige ziyanliq tesir peyda qilmaqta," dep qayghurghan.

Tang lijyu bu xil ehwalni özgertish üchün Uyghur élida türlük étibar bérish siyasetlirini yolgha qoyush arqiliq xitay ixtisasliqlar we puldarlarning Uyghur élige köplep kélishke qiziqturulushi kéreklikini bildürgen.

Uyghur aptonom rayonluq da'iriler yéqinqi yillardin buyan xitay ölkiliridiki aliy mekteplerde teshwiqat xizmetlirini orunlashturush arqiliq xitay oqughuchilarni Uyghur élige bérip yerliship qélishqa qiziqturup kelgen shundaqla "Ixtisasliq xadim" namida nurghun xitay köchmenlirini yötkigen idi.

Chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler, tang lijyu otturigha qoyghan yuqiriqi reqemlerning qanchilik bir réyalliqini ispatlishi qéyin bolsimu, emma xitay hökümitining Uyghur élige köplep xitay yötkep, nopus qatlimini buzushni niyet qiliwatqanliqi éniq, dep qarimaqta.

Toluq bet