«Малийә вақти гезити» ниң хәвири: «шинҗаңдики хәлқ нәгә кәтти»

Мухбиримиз әркин
2018-08-06
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Дуняда нопузлуқ гезитләрниң бири болған әнглийәниң «малийә вақти гезити» дүшәнбә күни узун һәҗимлик хәвәр елан қилип, хитайниң уйғур аптоном районидики қаттиқ бастуруши уйғур җәмийитиниң иқтисади вә иҗтимаий қурулмисиға қорқунчлуқ бузғунчилиқларни елип кәлгәнликини илгири сүрди.

«Шинҗаңдики бастуруш: пүтүн хәлқ нәгә нәгә кәтти» сәрләвһилик мәзкур хәвәрни «малийә вақти гезити» ниң мухбири емилий фең үрүмчидин әвәткән. Хәвәрдә уйғур аптоном райониниң һазирқи вәзийити, хитайниң бихәтәрлик селинмисини һәссиләп көпәйтип пүткүл районда диҗитал бихәтәрлик системиси қуруп чиққанлиқи, йүзмиңлиған кишиниң лагерларға қамалғанлиқи, нурғун кишиниң телефонидики чәкләнгән мәзмунлар сәвәблик түрмигә ташланғанлиқини тәкитлигән. Хәвәрдә йәнә чәтәлгә саяһәт қилған, аилә әзалири чәтәлдә яшайдиған яки хитайниң ички өлкилиригә барған кишиләрниң тутқун қилиш нишаниға айланғанлиқи әскәртилип, «үрүмчи вә қәшқәрдики қупқуруқ кочилар бихәтәрлик һәрикитиниң шинҗаңниң иқтисади-иҗтимаий тоқулмисиға қанчилик бузғунчилиқларни елип кәлгәнликидин дерәк берип туратти,» дейилгән. 

Хәвәрдә үрүмчидики бир хитай тиҗарәтчиниң сөзи нәқил кәлтүрүлгән болуп, у «иқтисади әһвал наһайити еғир. Еһтияҗлиқ болған хизмәт орниға алғудәк адәм қалмиди. Сизниң мелиңизни сетивалғудәк адәм йоқ. Бунчилик көп киши йиғивелинса, қандақ болидиғанлиқини сиз ойлап беқиң» дегән.

«Малийә вақти гезити» ниң хәвиридә йәнә тутқун қилинған уйғурларниң немә үчүн тутқун қилинғанлиқини билмәйдиғанлиқи, кәң көләмлик тутқун қилиш нурғун аилиләрни тирә-перәң қиливәткәнлики илгири сүрүлгән. Хәвәрдә иниси тутқун қилинған адил исимлик бир уйғурниң сөзи нәқил кәлтүрүлгән болуп, у «биз униң немә дәп әйибләнгәнликини билмәймиз. Даириләр бизгә уларниң немә үчүн ичкиригә барғанлиқи сүрүштүрүлгәнликини вә мәхпий кесилгәнликини уқтуруп қойди, халас» дегән.

Мәзкур мақалә «малийә вақти гезити» ниң йеқинқи айлардин бери арқа-арқидин елан қиливатқан уйғурлар һәққидики нопузлуқ хәвәрлириниң бири. Мәзкур гезитниң илгири елан қилған хәвәрлири дуняда зор ғулғула қозғиған. Униң бу қетимқи хәвири б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң ирқий кәмситишкә қарши туруш йиллиқ йиғини башлиниш һарписида елан қилинди. Бу қетимқи йиғинда хитайниң ирқий кәмситишкә қарши туруш җәһәттики әһвали қарап чиқилидикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт