"Maliye waqti géziti" ning xewiri: "Shinjangdiki xelq nege ketti"

Muxbirimiz erkin
2018-08-06
Élxet
Pikir
Share
Print

Dunyada nopuzluq gézitlerning biri bolghan en'gliyening "Maliye waqti géziti" düshenbe küni uzun hejimlik xewer élan qilip, xitayning Uyghur aptonom rayonidiki qattiq basturushi Uyghur jem'iyitining iqtisadi we ijtima'iy qurulmisigha qorqunchluq buzghunchiliqlarni élip kelgenlikini ilgiri sürdi.

"Shinjangdiki basturush: pütün xelq nege nege ketti" serlewhilik mezkur xewerni "Maliye waqti géziti" ning muxbiri émiliy féng ürümchidin ewetken. Xewerde Uyghur aptonom rayonining hazirqi weziyiti, xitayning bixeterlik sélinmisini hessilep köpeytip pütkül rayonda dijital bixeterlik sistémisi qurup chiqqanliqi, yüzminglighan kishining lagérlargha qamalghanliqi, nurghun kishining téléfonidiki cheklen'gen mezmunlar seweblik türmige tashlan'ghanliqini tekitligen. Xewerde yene chet'elge sayahet qilghan, a'ile ezaliri chet'elde yashaydighan yaki xitayning ichki ölkilirige barghan kishilerning tutqun qilish nishanigha aylan'ghanliqi eskertilip, "Ürümchi we qeshqerdiki qupquruq kochilar bixeterlik herikitining shinjangning iqtisadi-ijtima'iy toqulmisigha qanchilik buzghunchiliqlarni élip kelgenlikidin dérek bérip turatti," déyilgen. 

Xewerde ürümchidiki bir xitay tijaretchining sözi neqil keltürülgen bolup, u "Iqtisadi ehwal nahayiti éghir. Éhtiyajliq bolghan xizmet ornigha alghudek adem qalmidi. Sizning mélingizni sétiwalghudek adem yoq. Bunchilik köp kishi yighiwélinsa, qandaq bolidighanliqini siz oylap béqing" dégen.

"Maliye waqti géziti" ning xewiride yene tutqun qilin'ghan Uyghurlarning néme üchün tutqun qilin'ghanliqini bilmeydighanliqi, keng kölemlik tutqun qilish nurghun a'ililerni tire-péreng qiliwetkenliki ilgiri sürülgen. Xewerde inisi tutqun qilin'ghan adil isimlik bir Uyghurning sözi neqil keltürülgen bolup, u "Biz uning néme dep eyiblen'genlikini bilmeymiz. Da'iriler bizge ularning néme üchün ichkirige barghanliqi sürüshtürülgenlikini we mexpiy késilgenlikini uqturup qoydi, xalas" dégen.

Mezkur maqale "Maliye waqti géziti" ning yéqinqi aylardin béri arqa-arqidin élan qiliwatqan Uyghurlar heqqidiki nopuzluq xewerlirining biri. Mezkur gézitning ilgiri élan qilghan xewerliri dunyada zor ghulghula qozghighan. Uning bu qétimqi xewiri b d t kishilik hoquq kéngishining irqiy kemsitishke qarshi turush yilliq yighini bashlinish harpisida élan qilindi. Bu qétimqi yighinda xitayning irqiy kemsitishke qarshi turush jehettiki ehwali qarap chiqilidiken.

Toluq bet