Kishilik hoquq teshkilatliri wolkswagénni Uyghur mejburiy emgikidin xaliy bolushqa chaqirdi

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2024.05.28

Xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilati bilen yawropa asasiy qanun we kishilik hoquq merkizi (ECCHR) gérmaniye aptomobil shirkiti wolkswagénni mal teminlesh zenjiride Uyghur mejburiy emgikige chétilip qalidighan barliq amillarni chiqirip tashlashqa chaqirghan.

5-Ayning 27-küni, kishilik hoquqni közitish teshkilatining tor bétide bérilgen xewerde, xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilati bilen yawropa asasiy qanun we kishilik hoquq merkizi wolkiswagén shirkitige chaqiriq qilip: “Wolkiswagén 5-ayning 29-küni ötküzidighan paychiklar yilliq yighinida paychiklargha mezkur shirketning mal teminlesh zenjiride Uyghur mejburiy emgiki amillirini qandaq chiqirip tashlash pilani barliqidin melumat bérishi kérek” déyilgen.

Xewerde mundaq déyilgen: “2017-Yildin buyan xitay hökümiti Uyghur rayonida insaniyetke qarshi jinayet ötküzüp kelmekte, Uyghur we bashqa türkiy xelqlerni rayon ichi we sirtida qulluq emgikige salmaqta. Wolkiswagén aptomobil zawutida ishlitilgen alyumin we bashqa muhim matériyallar hökümetning mejburiy emgek pilani bilen munasiwiti bolghan shirketler teripidin ishlepchiqirilmaqta”.

Kishilik hoquqni közitish teshkilatining aliy tetqiqatchisi, qoshumche karxana mes'uliyitini sürüshtürüsh xadimi jim wormiton (Jim Wormington) mundaq dégen: “Wolkswagénning xitay bilen qandaqtur istratégiyelik hemkarliq ornitishi qulluq emgiki mesiliside xitayning jinayitige shérik bolsun dégenlik emes؛ wolkswagénning paychikliri bu shirketni küchlük tedbir qollinip, teminlesh zenjiridiki Uyghur mejburiy emgiki mesilisini hel qilishqa chaqirishi kérek”.

Xewerde éytilishiche, 2024-yil 1-ayda, wolkiswagén aptomobillirigha ishlitilgen bir éléktironluq zapchasning Uyghur mejburiy emgikige chétishliq ikenliki amérika tamozhnasi teripidin bayqalghan؛ bu aptomobillarning amérikagha kirishi cheklen'gendin kéyin, wolkiswagén u zapchasni almashturuwetken. Kishilik hoquqni közitish teshkilati wolkswagéndin u zapchasni amérikaning sirtida sétiwatqan aptomobillirigha ishletken-ishletmigenlikini sorighanda, bu shirket jawab bermigen. Kishilik hoquqni közitish teshkilati yene 5-ayning 22-küni wolkswagénning qandaq tedbirlerni qollinip, kishilik hoquqqa xilap bolmighan shekilde xitay bilen hemkarlishiwatqanliqi yaki hemkarlishidighanliqi heqqide jawab telep qilghan bolsimu, lékin jawab alalmighan.

Gérmaniye aptomobil shirkiti wolkswagénning 2012-yilila ürümchide zawut qurush ulini salghanliqi melum. Bu shirketning xitaydiki soda shériki bolghan “Shangxey aptomobil sana'iti shirkiti” bilen birlikte 2019-yili yasighan turpandiki aptomobil sinaq meydanining qurulushida, Uyghur mejburiy emgikining ishlitilgenliki gérmaniye taratquliri teripidin ashkarilighanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.