"Wang jén" erwahining qaytidin bash kötürüshi ghulghula qozghimaqta

Muxbirimiz eziz
2018-05-18
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghurlar diyaridiki kishilerge "Jallat wang jén" dep tonulghan tarixiy shexs wang jénni bu jaydiki xitay puqralirining zor éhtiram bilen yad étiwatqanliqi kishilerning diqqitini qozghap kelmekte. "Xitayda ishlen'gen" zhurnilining 2018-yilliq 3-sanida élan qilin'ghan tom klif imzasidiki mexsus maqale ene shu mesilige béghishlan'ghan.

Maqalida körsitilishiche, 2009-yilidin buyan Uyghurlar diyaridiki xitaylar arisida "Général wang jén bolghan bolsa Uyghurlar undaq qilalmaytti, bundaq qilalmaytti" dégendek mezmundiki paranglar ewj alghan. Melum bolushiche, 1950-yilliri xitay xelq azadliq armiyesining Uyghurlar diyarigha ewetilgen générali wang jén Uyghurlarni qattiq qolluq bilen qirip tashlashta eng yuqiri rékort yaratqan. Alaqidar xitay aptorlirining matériyallirida körsitilishiche, uning Uyghurlardiki "Qarshiliq"qa mensup herqandaq élémintni birdek "Étip tashlash" arqiliq basturushi eyni yillarda "Yighlawatqan Uyghur bowaqqa 'wang jén keldi' dése bowaqning yighisi shu haman toxtaydighan" weziyetni shekillendürgen.

Maqale aptori eyni waqittiki tarixiy muhitni esligech, shu waqitta wang jénning xitay re'isi maw zédonggha "Bu chataqchi Uyghurlar mesilisini hel qilish üchün ularni pütünley yoqitiwétish" teklipini sun'ghanliqini, emma maw zédongning bu teklipni "Bir'az éship ketken" dep qarap wang jénni béyjinggha yötkep ketkenlikini bayan qilidu. Shuningdek maw zédongning ornigha chiqqan shi jinping Uyghurlar diyarigha partiye sékrétari qilip teyinligen chén chu'en'goning del ashu wang jén orunlashqa ülgürelmigen wezipini orunlashqa kirishkenlikini tekitleydu.

Aptor axirida chén chu'en'goning ghayet zor meblegh we siyasiy tirishchanliq arqiliq "Saqchi döliti" méxanizmi berpa qilip chiqqanliqini, bu sistémining bolsa Uyghurlarning kelgüsi mewjutluqi üchün bekmu chong tehdit bolup turuwatqanliqini körsitip, buningda so'al qoyushqa tégishlik köpligen nuqtilarning barliqini algha süridu.

Toluq bet