"Washin'gton pochtisi" ning qeshqerge ewetken muxbirliri lagérlarning dawamliq kéngiyiwatqanliqini bayqighan

Muxbirimiz irade
2020-09-24
Élxet
Pikir
Share
Print

"Washin'gton pochtisi" géziti Uyghur élidiki ghayet zor kölemlik türmilerning dawamliq köpiyiwatqanliqini xewer qildi. Mezkur gézitning muxbirliri ötken ayda Uyghur élining qeshqer we ghulja qatarliq jaylirida ziyarette bolghan bolup, ular shu qétimliq ziyariti asasida yürüshlük xewer maqalilirini élan qilmaqta.

23-Séntebir küni "Washin'gton pochtisi" géziti muxbirlirining qeshqer ziyariti asasida élan qilghan xewiridin melum bolushiche, xitay da'iriliri qeshqerde zor kölemlik lagér yaki türme binalirini dawamliq köpeytip ishqa kirishtürmektiken. Muxbirlar qeshqerde 60 in'gliz mosi kélidighan bir orun'gha sélin'ghan 13 qewetlik bir lagér binasini süretke alghan bolup, bu bina téxi bu yil 1-ayda ishqa kirishtürülgen iken. Peqet mushu binaning özigila 10 mingdin artuq adem sighidiken.

Oxshash künde yene awstraliye istratégiyelik siyaset tetqiqat orni (ASPI) mu yéngi doklat élan qilip, yéngi bayqashlarning Uyghur élide lagérlarning dawamliq köpeytiliwatqanliqini körsitip béridighanliqini bildürgen idi. "Washin'gton pochtisi" géziti öz xewiride bu nuqtini tekitlep, mundaq dégen: "Yéqinda 'washin'gton pochtisi' gézitining shinjanggha qaratqan ziyariti we shundaqla kanbérradiki tetqiqat orni ASPI teripidin élan qilin'ghan ispatlar xelq'araliq bésim we tenqidlerning xitay hökümitining rayondiki yuqiri bésimliq zulumni toxtitishida héchqandaq paydisi bolmighanliqini körsitip berdi. Eksiche rayondiki zulum yenimu küchiyip, shumluqqa qarap mangmaqta."

"Washin'gton pochtisi" gézitining muxbirliri qeshqerde yéngi qurulghan bu lagérlarning ilgiriki lagér qilip qollan'ghan orunlargha qarighanda közitish we nazaret esliheliri jehettin yenimu kücheytilgenlikini, munar we sim rishatkilirining téximu égizlikini bayqighan. "Washin'gton pochtisi" gézitining xewiride "ASPI" tetqiqatchisi rusérning sözini neqil qilip: "Bu orunlar insanlarni tutqun qilish arqiliq ularni jem'iyet hayatidin biraqla yoqitiwétishni meqset qilghan. Bu orunlar qandaqtur 'terbiyelesh' yaki 'özgertish' orni emes. U peqet ismi özgertilgen türme," dégen.

"Washin'gton pochtisi" gézitining éytishiche, gézit muxbirliri bilen yene ikki yawropaliq muxbir qeshqerdiki yéngi lagérlarni süretke almaqchi bolup yolgha chiqqanda, yerlik saqchi da'irilirining dawamliq teqibi we kashilisigha uchrighan iken.

Muxbirlar Uyghur medeniyitining böshüki qeshqerde erlerning saqal-buruti yoqluqini, ayallarning asasen yaghliqsiz kétiwatqanliqini, héchkimning chet'ellik muxbirlar bilen sözlishishke jür'et qilalmaydighanliqini, meschitlerning bir bolsa péchetlen'gen bir bolsa chayxana, kaféxana dégenlerge özgertilgenlikini körgen.

Toluq bet