Amérikining b d t da turushluq emeldari: "Uyghurlarning ehwalidin qattiq endishe qiliwatimiz"

Muxbirimiz erkin
2018-03-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikining b d t kishilik hoquq kéngishide turushluq emeldari Uyghurlarning diniy étiqad weziyiti qattiq endishe qiliwatqanliqini bildürgen.

Amérikining jenwede turushluq kishilik hoquq wekiller ömikining qanun meslihetchisi kesirén gorow bu endishisini kishilik hoquq kéngishining jüme küni échilghan 37‏-nöwetlik yighinida tekitligen.

Kesirén gorow mundaq dégen: "Biz nurghun döletlerdiki asan ziyankeshlikke uchraydighan az sanliq diniy guruhlarning ehwalidin qattiq endishe qiliwatimiz. Bolupmu iran we yemendiki bahayilar, yemendiki yehudiylar, birmadiki rohén'ga musulmanliri we bashqa diniy guruppilar, pakistandiki ehmediyeler, xitaydiki Uyghur musulmanliri we tibet buddistliri shundaqla da'ish kontrol kontrol qilip turghan rayonlardiki xristi'anlar, yezidiler, shi'eler we bashqa diniy guruppilargha oxshash az sanliq diniy guruppilarning ehwalidin qattiq endishe qiliwatimiz. Biz bu guruppilarni qoghdash üchün téximu köp xizmet ishleshni dawamlashturimiz."

Kesirén gorow bu sözlerni b d t kishilik hoquq kéngishining diniy ishlar boyiche alahide tekshürgüchi emeldari, doktor shahidning yighinda sun'ghan doklati eza döletlerning muzakirisige qoyulghanda tekitligen. Doktor shahid doklatida, "Döletlerning kontrol qilish, qa'ide-tüzüm chiqirish, cheklesh qatarliq wasitilerni qollinip, puqralarni hökümet körsitip bergen diniy ehkamlargha ishinishke mejburlishi, diniy étiqad we diniy erkinlikini zor cheklimige uchratmaqta," dégen.

Xitay hökümiti yéqinqi bir-ikki yildin béri Uyghur rayonida musulmanlarning diniy étiqadini qattiq chekligen. Ularning namaz oqushi, roza tutushi, zakat bérishi, hej qilishi, diniy pa'aliyetlerni uyushturushini men'i qilip, a'ililerde "Qur'an kerim", jaynamaz, teswi we bashqa diniy buyumlarni saqlishini chekligen. Xitay da'iriliri yene islam dinini sotsiyalizm nezeriyesige boysundurup chüshendürüshke mejburlighan. Buni ret qilghan ölimalarni qattiq jazalap kelgen.

Toluq bet