Xitayning amérikada turushluq bash elchisi: "Shinjangda lagér yoq"

Muxbirimiz erkin
2019-05-22
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayning amérikida turushluq bash elchisi süy tyenkey amérikadiki bir téléwiziye qanilining ziyaritini qobul qilip, Uyghur rayonida lagérlarning mewjutluqini inkar qilghan.

Uning ilgiri sürüshiche, Uyghur rayonida lagér yoq bolup, bu orunlar "Kespiy maharet öginish merkezliri" iken. Süy tyenkey 21‏-may küni "Foks xewerler" téléwiziye qanilining ziyaritini qobul qilip, soda urushi, lagérlar, jenubiy déngiz mesilisi qatarliq so'allargha jawab bergen. U lagérlar heqqidiki yuqiriqi sözlerni riyasetchining "Eng halqiliq we jiddiy mesile xelq'ara jem'iyet Uyghur musulman az sanliq millitige diqqet qilmaqta. Tashqi munasiwetler kéngishining doklatida 'lagérlardiki mutleq köpchilik kishiler, texminen bir milyondek Uyghur héchqandaq jinayiti yoq, héchqandaq qanuni kapaliti yoq tutup turulmaqta. Ularning birdin bir jinayiti peqet musulman bolghanliqidur. . . . . . . Xitay emeldarliri bu orunlarni kespi maharet öginish merkezliri, ularning kishilik hoquqigha xilapliq qilinmidi, dep aqlimaqta' déyilgen. Bu orunlarda bir milyondin artuq musulman tutup turuluwatamdu?" dégen so'aligha jawab bergende tekitligen. Süy tyenkey özining buningdin 2-3 hepte awwal Uyghur rayonida ziyarette bolghanliqini eskertip: "U yerde lagér yoq. Men bezi kespiy maharet merkezlirini ziyaret qildim. Bu orunlar lagér emes, heqiqiy kespiy maharet merkezliridur. Bu orunlarning derwazisi ochuq, qoralliq qoghdighuchisi yoq. Kishiler her hepte axiri öyige kételeydu" dégen. Uning ilgiri sürüshiche, "Shinjangdiki heqiqiy xiris ötken yillirida yüz bergen térrorluq hujumlar" iken. U xitayning bu rayondiki siyasitini aqlap, "Bu xil térrorluq heriketlirini toxtitish biz üchün eng zor xiris idi. Biz eng yaxshi amallarni qilip, bu rayondiki her qaysi milletlerning hayati we bixeterlikini qoghdap kelduq" dégen.

Süy tyenkey amérika-xitay soda urushi keskinleshken, shuningdek amérika hökümiti xitayning 2 milyondek Uyghurni yighiwélish lagérlirigha qamap, ularning medeniyiti, tili, diniy étiqadini cheklesh, Uyghur jem'iyitini omumyüzlük teqib qilishtek kishilik hoquq depsendichilikini jazalash heqqide küchlük bésimgha uchrawatqan mezgilde "Foks xewerler" qanilining ziyaritini qobul qilghan.

Toluq bet