Хитайниң уйғур мәсилисидә әнглийәдин өч елиш һәркити хәлқарада зор ғулғула қозғиди

Мухбиримиз әзиз
2021-03-26
Share

Хитай һөкүмитиниң уйғурларни милйонлап лагерларға қамишидин башланған зор тутқун, сиясий бастуруш вә мәҗбурий әмгәк қилмишини әйибләш чуқанлири йеқиндин буян әнглийә парламентидики муһим темилардин болуп кәлгән иди. 26-Март күни хитай һөкүмити баянат елан қилип, уйғурлар мәсилисидә әң күчлүк пикир баян қилип келиватқан әнгилийәниң бәш нәпәр парламент әзасини өз ичигә алған тоққуз кишигә "җаза" бәргәнликини җакарлиди.

Мәзкур "җаза" бойичә бу кишиләрниң хитайға, җүмлидин хоңкоң вә макав (авмен) қатарлиқ җайларға бериши мәний қилинидикән, шуниңдәк уларниң хитайдики барлиқ мал-мүлки тоңлитилидикән. Шуниң билән биргә хитайдики һечқандақ шәхс яки орунниң бу кишиләрни хитайға тәклип қилишиға рухсәт қилинмайдикән.

BBC Агентлиқиниң бу һәқтики хәвиридә ейтилишичә, бу бәш нәпәр парламент әзаси әнгилийә консерватиплар партийәсиниң сабиқ рәһбири дункан симит, нусрәт ғәни ханим, тим лавтон қатарлиқ кишиләрни өз ичигә алидикән. Дункан симит әпәнди бу һәқтә мухбирларниң соалиға җаваб берип: "хитайниң маңа җаза бәргини мән үчүн бир шәрәп. Чүнки бу мән қиливатқан ишларниң һәққаний икәнликини көрситиду," дегән.

Бу қетим хитай һөкүмити "җаза" бәргән кишиләрниң йәнә бири ню-кәсул (йеңи қәлә) университетиниң профессори җоанний симис ханим икән. У йеқинқи йиллардин буян уйғур җәмийити дуч келиватқан паҗиәләр һәққидә көплигән мақалиларни елан қилған, шуниңдәк охшаш болмиған хәлқаралиқ сорунларда көп қетим лексийә бәргән иди. У өзиниң твиттер бетидә бу хәвәргә инкас қайтуруп: "һәқиқәтни сөзлигәнликим үчүн һечқандақ пушайминим йоқ. Әмма бу җаза түпәйлидин мән сүкүт қилмаймән," дегән.

Бу қетимқи тизимликтин орун алған йәнә бир муһим шәхс "уйғур сот коллегийәси" ниң рәиси, адвокат җофрей найис болуп, у әйни вақитта сербийәдики диктатор милошевични б д т сотиға елип чиқишта зор хизмәт көрсәткән киши икән.

Франсийә бирләшмә агентлиқиниң 26-марттики хәвиридә ейтилишичә, адвокат җофрей бу җаза һәққидә тохтилип: "буниң нөвәттики хизмитимизгә қилчиликму дәхлиси йәтмәйду, әксичә бизни хитайға техиму қаттиқ болушқа үндәйду," дегән. Хәвәрдә ейтилишичә, улар бу йил язда уйғурлар һәққидә бир чоң гуваһлиқ йиғини чақирип, хитай һөкүмитиниң нөвәттики қирғинчилиққа җавабкар болуши һәққидә бир қарар алмақчи икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт