Xitayning "Bir belwagh, bir yol munbiri" yighini oxshimighan pikirlerni peyda qilmaqta

Muxbirimiz irade
2017-05-11
Share

Xitay hökümiti mushu ayning 14- we 15-künliri béyjingda "Xelq'araliq bir belwagh, bir yol munbiri yighini" ni échish aldida shi jinping otturigha chiqarghan bu istratégiyilik pilanni herxil usullarni qollinip teshwiq qilmaqta.

Xitay axbarat wasitiliri yuqiridiki pilanni qedimiy yipek yoli üstidiki asiya, yawropa hetta afriqighiche tutushidighan döletlerge zor nep élip kélidighanliqini ilgiri sürüp, uni hedep kökke kötürmekte. 10-May küni xitay da'iriliri 23 dölettin kelgen muxbirlarni ürümchige teshkillep ekélip, ularni méhman qilip, sayahet qildurup "Bir belwagh, bir yol siyasiti" ni teshwiq qilghan.

Biraq firansiye agéntliqining éytishiche, teshwiqatlarning eksiche, xitay kökke kötürüwatqan bu pilan gherb ellirini bek özige jelp qilalmighan. Gherblik iqtisad mutexessisliri xitay kompartiyesi bashchiliqidiki xitay hökümiti yétekchilik qilidighan bir iqtisadiy pilanning jiddiy xewpliri we bedelliri bolushi mumkinlikini körsetken.

Yawropa ittipaqining béyjingda turushluq elchisi hanis détmar firansiye agéntliqigha qilghan sözide, xitayda tijaret qiliwatqan yawropa shirketlirining yillardin béri xitaydiki tengsiz tijarettin shikayet qilip kelgenlikini eslitip turup "Biz xitay hökümitining xelq'aragha qiliwatqan nesihitini aldi bilen özidin bashlishini ümid qilimiz. Mesilen, xitay meblegh sélishqa kelgende özining ishikini yawropa döletliridek keng échiwetmeydu" dégen.

Xitayning "Bir belwagh, bir yol siyasiti" ning del amérikining prézidénti donald tramp "Aldi bilen amérika" dégen idiye boyiche "Békinmichi" siyasetni teshebbus qiliwatqan mezgilge toghra kélishimu közetküchiler diqqet qiliwatqan yene bir amil. Bir qisim közetküchiler, tramp hökümitining hazirqi bu békinmichi siyasiti nurghun asiya döletlirini amérikidin ümid üzüp, xitay bashchiliqidiki "Bir belwagh, bir yol" pilanini qollashqa mejburlidi, dep qaraydiken.

"Xelq'araliq bir belwagh, bir yol munbiri yighini" gha rusiye prézidénti wiladimir putin, türkiye jumhur re'isi rejep tayyip erdoghan qatarliq 28 dölet rehbiri qatnishidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.