Xitay taratquliri yawropaning dinni bashqurushta xitayning tejribiliridin öginishi kéreklikini tilgha alghan

Muxbirimiz irade
2018-11-08
Share

Xitayda chiqidighan "Yershari waqti géziti" ning 7-noyabirdiki in'glizche neshride "Yawropa junggoning dinni qandaq bashquruwatqanliqini obdan öginishi kérek" namliq maqale élan qilin'ghan.

Maqalide yawropa ellirining diniy mesililerde duch kéliwatqan qiyinchiliqliri tilgha élinip, tigh uchini yawropa döletliri we ularning axbaratlirigha qaratqan.

6-Noyabir küni jenwede échilghan xitayning kishilik hoquq weziyitige qarap chiqish yighinida köpligen yawropa döletliri xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan qattiq qol basturush siyasitini qattiq tenqid qilghan hemde xitayning Uyghur élidiki atalmish "Yépiq terbiye" lagérlirini tézdin taqishi lazimliqini telep qilghan idi.

Halbuki, xitay hökümitining kaniyi bolghan "Yer shari waqti géziti" buninggha derhal inkas qayturup, "Gherb axbarat wasitiliri junggoning shinjangdiki musulmanlar we bashqa étnik guruppilargha qaratqan atalmish 'nachar mu'amilisi' ni tenqid qilmaqta. Ular téxi béyjingni kespiy téxnika terbiyelesh merkezlirini taqashqa chaqiriwatidu. Halbuki, esebiy islamchilarni yoqitip, awam puqralarning diniy ashqunlarning yaman tesirige uchrishi we bashqa xeterlerning aldini élish-nöwettiki yershari xaraktérlik mesililerning biridur. Shunga yawropa he désila jungguni tenqid qilishtin burun özining mesililirige qarap chiqishi kérek," dégen.

"Yer shari waqti géziti" mezkur maqaliside yene yawropa döletlirining hazir jiddiy türde islamlishish yaki esebiy islamchilarning térrorluq tehditige duch kéliwatqanliqini alahide eskertken. Maqalide mundaq déyilgen: "Yawropa junggogha xalighanche baha bérishning ornigha junggo bilen derqemde olturup, qandaq qilghanda bu ortaq mesilini hel qilishning charisini izdishi kérek."

Mezkur gézitning ilgiri sürgenliri tiwittérdiki xitay weziyitini közetküchiler arisida küchlük inkas qozghighan. Ular birdek bu maqalide xitayning Uyghur élide yolgha qoyuwatqan qattiq qol siyasiti we lagér tüzümi étirap qilin'ghan shundaqla xitayning bu xil teqib sistémisini bashqa döletlerge éksport qilishqa urunushtek qara niyiti ashkarilan'ghan, dep qarimaqta.

Közetküchiler yene xitay hökümiti musulmanlargha ochuq-ashkara hujum qilip, musulmanlarning yawropagha xewp yetküzüwatqanliqi toghriliq jar séliwatqanda birmu musulman dölitining otturigha chiqip jenwediki yighinda xitayni tenqid qilmighanliqining tolimu epsuslinarliq ish bolghanliqini bildürmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet