Хитайниң һөкүмәт таратқулирида әхмәтҗан қасимниң кәң тонуштурулуши диққәт қозғиди

Мухбиримиз әркин
2019-05-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Йеқиндин бери хитайниң һөкүмәт таратқулирида бирдинла шәрқий түркистан инқилабиниң рәһбири әхмәтҗан қасиминиң кәң тонуштурулуши диққәт қозғимақта.

Шинхуа агентлиқиниң 16‏-май күни тартқан мақалисидә, әхмәтҗан қасиминиң тәрҗимиһали тонуштурулуп, сабиқ хитай рәиси мав зедоңниң 1949 йили униңға «шинҗаң хәлқиниң азадлиқ ишлири үчүн батурларчә күрәш қилип, ахирида җуңхуа хәлқ җумһурийитиниң қурулуши үчүн қурбан болған, җуңго хәлқи хатириләшкә тегишлик» дәп баһа бәргәнлики алаһидә тәкитләнгән. Шинхуа агентлиқиниң мәзкур мақалиси 16‏-майдин бери хитайниң «нур гезити», шуниңдәк бәзи хитай өлкилик парткомларниң орган гезитлиридә көчүрүп бесилған.

Хитай һөкүмәт таратқулириниң 2 милйондәк уйғур йиғивелиш лагерлириға қамилип, уйғурларниң мәдәнийити, диний етиқади, тили, өрп-адәтлири бирдәк чәклиниватқан мәзгилдә туюқсиз әхмәтҗан қасимини тонуштуруши көзәткүчиләрниң диққитини қозғиған.

Шинхуа агентлиқиниң мақалисидә 16‏-май әхмәтҗан қасиминиң һаятидики вә уйғур ели тарихидики гәвдилик бир хатирә күни болмисиму, лекин немә үчүн туюқсиз униң һаятини тонуштурушқа еһтияҗ болуп қалғанлиқи чүшәндүрүлмигән. Хитай һөкүмити 2017‏-йили 2‏-айдин башлап уйғурларни кәң көләмлик йиғивелиш лагерлириға қамап, уйғур җәмийитигә қарита омумйүзлүк дигитал тәқибләшни йолға қоюш билән биллә уларниң мәдәнийити, тили, өрп адәтлирини, әдәбий әсәрлирини, тарихий вә тарихи шәхслирини бирдәк рәт қилған. Хитай даирилири бу саһәдики нурғун уйғур тәтқиқатчилирини тутқун қилип, лагерларға қамиған яки қамаққа һөкүм қилған иди.

Мақалидә, әхмәтҗан қасимниң «әлихан төрә башчилиқидики бөлгүнчиләр» гә қарши күрәш қилип, «шинҗаңдики 3 вилайәтниң гоминдаң мәркизи һөкүмити билән болған тинчлиқ сөһбитиниң йетәкчилик һоқуқи вә 3 вилайәтниң рәһбәрлик һоқуқини игилигәнлики» тәкитләнгән. Мақалидә, униң бу җәрянда «11 бетим» ниң имзалинип, «шинҗаң өлкилик бирләшмә һөкүмәтниң қурулушиға зор төһпә қошқан» лиқи илгири сүрүлгән. Көзәткүчиләрниң илгири сүрүшичә, «бу мақалә уйғурлар билән хитай һөкүмитиниң йеқинқи заман шәрқий түркистан миллий азадлиқ инқилабиниң муддиаси вә шәрқий түркистан җумһурийитиниң қурулушини қандақ чүшиниш мәсилисидики чоңқур пикир ихтилапини намаян қилидикән.»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт