Xitay tashqi ishlar ministiri amérika, yaponiye we awstraliyening birleshme bayanatini eyiblidi

Muxbirimiz jüme
2016-07-27
Share

Amérika, yaponiye we awstraliye da'iriliri jenubiy déngiz mesilide birleshme bayanat élan qilip döletlerni jenubiy déngizning xelq'ara ochuq déngizliq ornini kapaletke ige qilishqa chaqirghandin kéyin, xitay mezkur bayanatqa étiraz bildürdi.

Xitay tashqi ishlar ministiri wang yi charshenbe künidiki bayanatida yuqiridiki eller tashqi ishlar ministirliri teripidin élan qilghan birleshme bayanatini "Otning üstige yagh chachqanliq" dep eyiblidi.

U mundaq dédi: "Bu üch terep bayanati ot üstige yagh chachqanliq. Hazir silerning tinchliq saqlighuchi yaki chataq térighuchi ikenlikinglarni ispatlaydighan peyt."

25-Iyul amérika tashqi ishlar ministiri jon keriy, awstraliye tashqi ishlar ministiri julya bishop we yaponiye tashqi ishlar weziri fumyo kishida qatarliqlar la'osning paytexti wyéntyanda birleshme bayanat élan qilip, asiya tinch okyan rayoni we hindi okyandiki déngiz qa'ide-prinsiplirida ching turushning muhimliqini tekitligen.
Ular yene bu déngizgha tutishidighan döletlerni déngizda dexlisiz yürüsh erkinliki we déngiz üstidin tosalghusiz uchup ötüsh erkinlikini hörmet qilishqa chaqirghan idi.

Mezkur bayanat la'osta sherqiy jenubi asiya elliri ittipaqining tashqi ishlar ministirliri yighini échilghan mezgilde élan qilin'ghan.

Uningdin bashqa bu bayanat yene, xitay jenubiy déngizning parasél we spratél aralliri teweside bir qisim sün'iy arallarni yasap herbiy qorallarni orunlashturghan we xelq'ara sot xitayning zémin igilesh herikitini qanunsiz, dep élan qilghan mezgilige toghra keldi.

12-Iyul bash orgini gollandiyening denhag shehirige jaylashqan xelq'ara sot filippin xitayning jenubiy déngizdiki zémin igilesh herikiti üstidin sun'ghan erzge qarap chiqip, xitayning mezkur déngizda tarixiy heqqi yoq, dep höküm élan qilghan idi.

10 Dölet eza mezkur teshkilatning tashqi ishlar ministirliri xelq'ara sotning yuqiridiki hökümidin kéyin tunji qétim uchriship rayon bixeterliki mesilisini üstide özleshken.

Halbuki, yighindiki pikir ixtilapi tüpeyli, yighin ehli jenubiy déngiz mesilide ortaq pikrige kélelmigen we bu mesile biwaste tilgha élin'ghan bir birleshme bayanat élan qilalmighan.

Melum bolushiche, amérika, awstraliye we yaponiyening jenubiy déngiz heqqidiki birleshme bayanati yuqiriqi boshluqni toldurghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet