Вилям яң: «хитай һөкүмити ислам динини ‹ислаһ' қилмақчиму?»

2019-05-21
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмити көп қетимлап тәкитләватқан «динни хитай мәдәнийити вә җәмийити билән маслаштуруш» чақириқиниң көп тәрәплимә тәнқидкә дуч келиватқанлиқи мәлум.

«Германийә долқунлири» ниң мухбири вилям яң бу мунасивәт билән хитай һөкүмитиниң «ислам динини хитайчилаштуруш» һәрикитиниң қандақ мәқсәтни көзләватқанлиқи һәққидә бир қисим шәхсләрни зиярәт қилған.

Хитай һөкүмитиниң диний ишларға мәсул әмәлдарлиридин бири бу һәқтә сөз қилип ислам динини хитайчилаштурушни: «мусулманларниң сиясий мәвқәсини компартийә билән бирдәкликкә игә қилиши үчүн бәкму муһим әһмийәткә игә» дегән.

Әмма оклахома университетиниң профессори дейвид страоп хитай һөкүмитиниң мушу арқилиқ исламий гуруһларни идарә қилишқа урунуватқанлиқини, йәнә бир яқтин ислам динидики әрәбләргә хас аламәтләрни йоқ қилишниң йәнә бир нишан икәнликини билдүргән. У буниңға мисал қатарида әрәбчә услубтики бәлгиләрниң вә мәсчитләрниң чеқилишини мисал қилған.

Фростбург университетиниң профессори ма хәййүн буни маһийәттә хитай һөкүмитиниң хитайчә шәкил алмиғанлики шәйиләрни чәткә қеқиш писхикиисиниң йәнә бир қетим әшәддий түс алғанлиқи, дәп қарайдиғанлиқини билдүргән. Униң пикричә хитай һөкүмити мушу арқилиқ атиизимниң йетәкчиликидики хитайчә шәкилгә игә ислам динини яритишқа урунмақта икән. У бу һәқтә сөз қилип: «хитай мушу арқилиқ хитайдики мусулманларниң башқа мусулман әллири билән болған алақисини кесип ташлимақчи. Мундақчә ейтқанда хитай мушу усул арқилиқ мусулманлар җамаитини дуняви ортақ гәвдидин айрип ташлимақчи» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт