Da'iriler 5 yil ichide Uyghur yézilirida 60 ming "Qosh tilliq oqutquchi" qobul qilghanliqini bildürdi

Muxbirimiz méhriban
2017-06-27
Share

Xitayning shinxu'a agéntliqi xewiridin melum bolushiche, da'iriler ötken 5 yil ichide, "Yézilarda 9 yilliq mejburiy ma'aripni omumlashturush" namida, tengritaghning jenub-shimalidiki yézilardiki yesli, bashlan'ghuch we ottura mekteplerge 60 ming neper "Qosh tilliq oqutquchi" qobul qilghan.

Mezkur xewerning, xitay hökümitining Uyghur diyarida mejburiy yürgüzüwatqan "Qosh tilliq ma'arip" siyasiti, milliy ma'aripni xitaychilashturush, Uyghur ewladlirini ana-til we milliy medeniyettin yatlashturush, Uyghurlargha xitay medeniyitini mejburiy téngish dégen ibariler bilen teriplinip, Uyghur ziyaliyliri we ata-anilarda ensizlik, naraziliq qozghap, chet'ellerdiki Uyghur teshkilatliri we xelq'ara jem'iyet teripidin qattiq tenqidliniwatqan mezgilde élan qilinishi yene bir qétim diqqet qozghidi.

Ilgiri Uyghur diyarida ottura mektep oqutquchisi bolghan, nöwette melum yawropa dölitide yashawatqan bir oqutquchining bildürüshiche, da'iriler 2000-yili bashlighan "Qosh tilliq ma'arip" namidiki xitaychilashturush siyasitini, 2009-yildin kéyin her xil wasitilerni qollinip tézlikte kéngeytken. 2009-Yildin bashlap xitay ölkiliridiki shinjang siniplirini köpeytish,milliy mekteplerni xitay mekteplerge qoshuwétish, milliy oqutquchilarni "Xitay tili sewiye imtihanidin ötelmidi" dégendek bahanilerde qisqartish, yézilarda qosh tilliq heqsiz yesliler ni köpeytish yolliri arqiliq Uyghur diyarida xitay tili ma'aripini omumlashturush pilanini asasen orunlap bolghan.

Bu oqutquchi yene, da'irilerning Uyghurlarni assimilyatsiye qilish meqsitide élip bériwatqan atalmish qosh tilliq ma'arip siyasitige qarita, Uyghurlardin bashqa xelq'ara jem'iyetningmu jiddiy inkas qayturushi we tosushi zörürlükini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.