Xitay hökümiti Uyghur we tunggan musulmanlirini "Xitaylashturush" istratégiyesini tézletmektiken

Muxbirimiz nur'iman
2021-10-25
Share

"Amérika döletlik ammiwi radiyo xewerliri" (NPR) tori 25-öktebir küni "Xitay hakimiyiti meschitlerning gümbezlirini chéqip tashlash arqiliq ularni téximu xitaylashturushqa uruniwatidu" serlewhilik maqale élan qilghan.

Maqalide körsitilishiche, xitay hökümiti yéqindin buyan tungganlar olturaqlashqan rayonlardiki chong-kichik meschitlerning gümbez we qubbilirini birdek chéqip tashlighan. Maqalide xitay hökümitining tunggan meschitlirining gümbez we qubbilirini chéqip weyran qilish arqiliq islam dinini yoqitishqa uruniwatqanliqi, xitay bolmighan bashqa barliq az sanliq milletlerni xitaylashturush üchün qolidin kélidighan barliq wasitilerni qolliniwatqanliqi tekitlen'gen.

Maqalide yene xitayning az sanliq milletlerge tutqan pozitsiyesining shi jinping hökümranliqi dewride toluq "Xitaylashturush" qa özgergenlikini eskertken. Maqalide mutexessislerning sözliridin neqil keltürüp, shi jinping rehberlikidiki xitay kompartiyesining assimiliyatsiye siyasitini, yeni "Xitaylashturush" istratégiyesini resmiy türde xitay hökümitining höjjet we bayanatlirigha kirgüzgenlikini otturigha qoyghan. Mezkur maqalide mutexessisler xitay kompartiyesi teshwiq qiliwatqan "Junggoche" yaki "Xitayche alahidilikke ige" dégen süpet sözining peqet we peqet xitay ortaq tilida sözlesh, xitay medeniyitide yashash, chet elning tesirini, yeni xitaygha yat barliq medeniyet amillirini keskin ret qilish dégen menide ikenlikini qeyt qilghan.

Xitay hökümiti yéqinqi yillardin buyan Uyghur élida keng kölemde élip barghan meschit we mazarliqlarni chéqip tashlash dolquni, shundaqla chéqip tüzliwétilgen minglighan jame-meschitler heqqidiki delil-ispatlar radiyomiz hem gherbtiki bashqa taratqular teripidin üzlüksiz xewer qilinip kélin'gen idi.

Uyghur kishilik hoquq qurulushi bilen awstraliye istratégiyelik tetqiqat institutining ötken yili élan qilghan chong hejimlik doklatlirigha asaslan'ghanda, Uyghur élida chéqiwétilgen meschit we mazarliqlarning sani 15 mingdin köp iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet