Тарим вадисидики "хизмәт вә оқуш" мәнзириси зор әндишә қозғимақта

Мухбиримиз әзиз
2021-10-12
Share

Йеқинда хитай һөкүмити башқурушидики шинхуа агентлиқиниң нәшр әпкари болған "нәзәр" журнили мухбирлар гурупписи әвәтип тарим вадисидики һәрқайси вилайәтләрдә тәкшүрүштә болған. Уларниң бу һәқтики хуласә доклати сүпитидә елан қилинған обзор мақалисидә "мәктәп йешидики балиларниң оқушқа кириш нисбити 99 пирсәнттин ашқан" дәп хуласә чиқирилған һәмдә буни тарим вадисидики һәрқайси җайларда қолға кәлгән зор тәрәққият сүпитидә алаһидә тәкитлигән.

11-Өктәбир күни елан қилинған бу һәқтики хәвәрдә хотән тәвәсидә "ата-аниларниң һәммиси хизмәткә орунлишип, йәслиләр уларниң пәрзәнт ғемини һәл қилди. Шуңа улар бу җәһәттә наһайити хатирҗәм" дейилиду. Әмма бу ата-аниларниң қәйәрдә қандақ хизмәт билән шуғуллиниватқанлиқи ейтилмайду. Шундақла йәсли вә башланғуч мәктәп йешидики балиларниң толуқ оқушқа киргәнликини, уларниң мәктәптә һәқсиз ғизалинидиғанлиқи дегәнләр алаһидә тилға елиниду. Лоп наһийәси һәққидә сөз болғанда терәк ериқ кәнтидики деһқан тиккүчи мәтнияз закирниң юртидики бир кийим-кечәк завутида ишләватқанлиқи, бу хилдики ишқа орунлашқан деһқанларниң һәқсиз ятақларда йетип-қопуп, мааш арқилиқ бай болушқа йүзлиниватқанлиқи, йәнә келип бу хилдики ишқа орунлашқан кишиләр арисида қиз-чоканларниң 60 пирсәнтни тәшкил қилидиғанлиқи ейтилиду. Йәрлик кадирлардин бири бу һәқтә сөз қилип: "һазир яшларниң һәммиси хизмәттә. Балиларниң һәммиси мәктәптә. Мушу бир әвладни түҗүпиләп тәрбийәлисәк алдимизда гүзәл истиқбал бизгә қучақ ачиду" дегән.

Һалбуки хитай һөкүмитиниң мәзкур хәвиридә алаһидә гәвдиләндүрүлгән "ичкири өлкиләрдики завут-карханиларниң җәнубий шинҗаңға ярдәм бериш үчүн мәбләғ селиши" тоғрисида вашингтон шәһиридики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши 2021-йили мартта чиқарған "хитайдики җаза лагерлири" сәрләвһилик доклатта тәпсилий баянлар берилиду. Бу доклатта көрситилишичә, ата-аниси лагерларға қамалған уйғур сәбилири хитай һөкүмити қурған дарилетамларға вә ятақлиқ башланғуч мәктәпләргә йиғивелинған болуп, шу җайда коммунистик "меңә ююш" ниң қурбанлириға айланмақтикән. Пүтүнләй хитайчә оқутуш йолға қоюлған бу мәктәпләрдики өсмүрләрниң кәлгүсидә қандақ адәм болуп чиқиши һазирқи әң әндишилик мәсилиләрниң бири икән. Ичкиридики хитай ширкәтлири "ярдәм" намида қурған завутлар һәрқайси җайлардики лагерларға анчә йирақ болмиған җайларда болуп, лагердин чиққан кишиләрниң "мәҗбурий әмгәк" обйекти болуп, мушу завутларда ишләватқанлиқиму бу доклаттин алаһидә орун алғаниди. Лагершунас мутәхәссисләрдин доктур адрян зенз бу һәқтә радийомизниң зияритини қобул қилғанда "хитай һөкүмити аз дегәндә мушу бир әвлад уйғурларни уларниң әсли кимликидин айрип ташлашни муһим нишан қилди" дегәниди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт