Yerken deryasining süyini tizginlesh üchün sélin'ghan "Aratash su tügüni qurulushi" ishqa kirishken

Muxbirimiz irade
2019-11-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur élidiki muhim su menbeliridin biri bolghan yerken deryasining süyini tizginleshni meqset qilghan "Aratash su tosmisi" resmiy ishqa kirishtürülgen.

Mezkur su tosma qurulushi 2015-yili bashlan'ghan bolup, u xitay dölet kabinéti biwasite békitken we xitay boyiche 100 chong qurulushning biri qatarigha kirgüzülgen muhim su qurulushi idi.

"Tengritagh" torining bu heqtiki xewiridin qarighanda, 19-noyabir küni yerken deryasi aratash suchiliq tügüni qurulushida resmiy halda su saqlash murasimi ötküzülgen bolup, bu su ambirining omumiy su sighimi 2 milyard 249 milyon kub métirgha yétidiken.

Yerken aratash su tosmisi qurulushigha jem'iy 10 milyard 986 milyon yüen meblegh sélin'ghan bolup, u qéyinliq derijisining yuqiri bolushi we zor meblegh sélin'ghan bolushidek alahidilikliri tüpeyli xitaydiki taratqularda "Shinjangdiki senshya qurulushi" dep atalghan.

Yéqinqi yillardin buyan xitay hökümitining Uyghur élidiki tarim deryasining süyini eslige keltürüsh, yerken deryasi qatarliq köp derya-éqinlarni échishqa oxshash sugha munasiwetlik qurulushlargha alahide ehmiyet bériwatqanliqi diqqet qozghimaqta.

Xitayning axbarat wasitiliri "Aratash su ambiri arqiliq yerkendiki kelkün apitining aldini élish, su we tok bilen teminleshni kapaletke ige qilish arqiliq xelqning iqtisadini yaxshilighili bolidu", dep teshwiq qilghan. Biraq chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler xitay hökümitining kelgüside Uyghur élining jenubidiki tarim we yerken derya boylirigha zor kölemde xitay köchmen yötkeshke teyyarliq qiliwatqanliqini perez qilmaqta.

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit radiyomizgha qilghan sözide "Xitayning Uyghur rayonida lagér tüzümini yolgha qoyush bilen mas qedemde su qurulushlirigha zor meblegh ajritishi hergizmu tasadipiyliq emes, u yenimu köp xitay ahalisini yerleshtürüshni meqset qilidu," dep eskertti.

Omumiy uzunluqi 1289 kilométir kélidighan yerken derya éqinida nöwette 4 milyon etrapida nopus bar bolup, bu su qurulushining tamamlinishi bilen bu nopusning qanche hesse örleydighanliqi közetküchilerning diqqitini qozghimaqta.

Toluq bet