Awstraliyediki "ABC NEWS" qanili Uyghur élidiki "Yépiq terbiye" lagérliri heqqide mexsus xewer ishligen

Muxbirimiz irade
2018-06-25
Élxet
Pikir
Share
Print

Awstraliyediki chong xewer qanalliridin biri bolghan "ABC NEWS" qanili Uyghur élidiki "Yépiq terbiye lagérliri" heqqide bir parche tepsiliy xewer élan qildi.

Mezkur xewerde, bultur 3-ayda hamilidar ayali xitay da'iriliri teripidin terbiyeleshke élip kétilgen we kéyin "Radikalliq" bilen eyiblinip 7 yilliq késiwétilgen almas nizamidinning hékayisi arqiliq Uyghurlarning béshigha kéliwatqan külpetler bayan qilin'ghan.

Mezkur xewer qanili awstraliyede yashaydighan we her sahe, her kesiplerde xizmet qilidighan 20 din oshuq Uyghurni ziyaret qilghan bolup, ularning hemmisi özlirining uruq-tughqini, yaki dost-buraderlirining "Yépiq terbiye lagérliri" da tutup turuluwatqanliqini éytqan. Biraq xewerde bu kishilerning héchqaysisining kimlikini ashkarilap turup xewerge chiqishqa jür'et qilalmighanliqi, chünki ularning xitay hökümitining bashqa tughqanlirinimu lagérgha solishidin ensireydighanliqi bayan qilinish arqiliq, awstraliyediki jümlidin chet'ellerdiki Uyghur jama'itining nöwette yurtidiki tughqanliri bilen alaqe qilalmay yaki néme qilishini, kimge ishinishini bilelmey intayin qéyin weziyette qalghanliqi sherhlen'gen.

Xewerde bayan qilinishiche, awstraliye tashqi ishlar we soda ministirliki özining Uyghurlar uchrawatqan bu mu'amilidin endishe qiliwatqanliqini we özlirining bu endishilirini xitay terepke bildürgenlikini éytqan. Emma xitayning kanbérrada turushluq bash elchixanisi we xitay tashqi ishlar ministirliki mezkur qanalning "Yépiq terbiye lagérliri" heqqidiki so'allirigha héchqandaq inkas qayturmighan.

Maqalide kishilik hoquqni közitish teshkilati we awstraliyelik tetqiqatchi dawid brofiy qatarliqlarning sözliri misal qilinip, xitay hökümitining özining milliy we dini kimlikini ipadiligen herqandaq kishini "Qayta terbiye" lagérlirigha yighiwélish arqiliq, ularning méngisini yumaqchi boluwatqanliqi, Uyghur milliy medeniyitining hazir jiddiy bir yoqilish xewpi astida qalghanliqi bayan qilin'ghan. Almas nizamidin "ABC NEWS" qaniligha Uyghur élidiki weziyetni sherhlep "Shinjangda Uyghur bolush, az sanliq millet bolushning özi bir jinayet, ular xuddi öltürülüshni saqlap yatqan qoygha oxshaydu" dégen.

Toluq bet