Rabik ismayilof: abdulla rozibaqiyéf qatarliqlar öz xelqining hoquqlirini telep qilghanliqi üchün yoqitilghan

Muxbirimiz ümidwar
2018-07-04
Élxet
Pikir
Share
Print
Rabik ismayilof (ongdin ikkinchi kishi) Uyghurshunas alimlar bilen bille
Rabik ismayilof (ongdin ikkinchi kishi) Uyghurshunas alimlar bilen bille
RFA/Oyghan

Ottura asiya rayonida, jümlidin Uyghur diyaridiki Uyghur ziyaliyliri arisida tonulghan edebiyatshunas, Uyghurshunas rabik ismayilof ependi 24-iyun küni almuta shehiride 84 yéshida wapat boldi.

Proféssor rabik ismayilof ependi(1934-2018) ottura asiya rayonidiki Uyghurlarning 20-esir medeniyet tereqqiyat tarixi, siyasiy qismetliri, bolupmu Uyghurlarning 1918-1930-yillarda kommunizmning siyasiy qurbanlirigha aylinish tarixi mesililiri heqqide köp izden'gen bolup, u bu mesililerde Uyghur we rus tillirida köpligen maqalilerni élan qilghan idi.

Rabik ismayilof yene öz nöwitide ottura asiya jumhuriyetliridiki Uyghurlar bilen Uyghur élidiki Uyghurlarning medeniyet, edebiyat we siyasiy baghlinishliri, ortaq qismetliri üstidimu tetqiqat élip barghan bolup, u yéqinqi yillarda xelq'ara Uyghur qelemkeshliri jem'iyitining pa'aliyetlirige aktip qatniship, Uyghur ziyaliylirining siyasiy qismetliri heqqide doklatlar bergen idi. Proféssor rabik ismayilof hayat waqtida radiyomiz ziyaritini qobul qilghanda, 1920-1930-yillarda stalin tüzümining Uyghurlarning siyasiy we medeniyet hayatigha körsetken tesirliri, abdulla rozibaqiyéf qatarliq Uyghur milletperwerlirining Uyghurlarning ana wetinining siyasiy teqdiri, jümlidin Uyghurlarning ottura asiyada aptonomiyelik hoquqqa érishishi yolida tirishchanliq körsitishlirining ularning siyasiy qurban'gha aylinishidiki muhim seweblerdin ikenlikini otturigha qoyghan idi. U, sowét kommunistik hakimiyitining 1937-1938-yilliridiki chong tazilishining Uyghurlargha untulghusiz paji'elerni élip kelgenlikini bildürgen.

Rabik ismayilof ependining qarishiche, sowét ittipaqida 1918-yilidin bashlan'ghan siyasiy tazilash, jümlidin " Atu" weqesidek Uyghurlargha qaritilghan qirghinchiliq, kopiratsiyeleshtürüsh, acharchiliqtin kélip chiqqan ammiwi köchüsh, 1937-1938-yilliridiki chong tazilash we 1941-1945-yilliridiki sowét -gérman urushi qatarliq türlük siyasiy weqeler hem heriketler tüpeylidin ottura asiya rayonida, bolupmu perghane wadisida yashaydighan zor sandiki Uyghurlarning nopusi azlap ketken. 1934-1940-Yilliri oxshashla shéng shiseyning Uyghur we bashqa milletlerge qaratqan keng kölemlik tutqun qilish, jazalash qilmishliri Uyghurlargha balayi'apetlerni élip kelgen bolup, chégraning ikki teripidiki Uyghurlar ortaq qismetke duch kelgen.

Toluq bet